ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՀՀ-ՈՒՄ ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

Գլխավոր տեղեկություն

Համար

N 600

Տիպ

Որոշում

Ակտի տիպ

Հիմնական ակտ (30.11.1993-27.11.2003)

Կարգավիճակ

Գործում է

Սկզբնաղբյուր

ՀՀԿՈ 1993/11-12, նոյեմբեր, դեկտեմբեր 1993

Ընդունող մարմին

ՀՀ կառավարություն

Ընդունման ամսաթիվ

30.11.1993

Ստորագրող մարմին

ՀՀ վարչապետ ՀՀ կառավարության գործերի կառավարիչ

Ստորագրման ամսաթիվ

30.11.1993

Ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվ

30.11.1993

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

30 նոյեմբերի 1993 թ. N 600

Քաղ. Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

Ի կատարումն Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի 1993 թվականի ապրիլի 14-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում հաշմանդամների սոցիալական պաշտպանության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի կիրարկման կարգի մասին» որոշման 2-րդ կետի և հաշվի առնելով պետական հոգատարության դրսևորումը հաշմանդամների առողջության վերականգնման հետ կապված լրացուցիչ ծախսերի և նրանց նյութական սպասարկման ծառայությունների բարելավման գործում, ինչպես նաև տրանսպորտի, կապի միջոցների, շենքերի ու մյուս կառույցների հարմարեցման և հաշմանդամների համար դրանց մատչելիության ապահովման նպատակով, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է.

1. Հաստատել հաշմանդամների վերականգնողական անհատական ծրագիրը (կցվում է):

2. Սահմանել, որ հաշմանդամների մասնագիտական ուսուցման, վերամասնագիտացման հետ կապված ծախսերը կատարվում են Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության կողմից` այդ նպատակով հանրապետական բյուջեից հատկացվող միջոցների հաշվին:

3. Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր «Հայավտոսերվիս» պետական ձեռնարկությանը` ապահովել հաշմանդամների տրանսպորտային միջոցների արտահերթ սպասարկումը և նորոգումը:

4. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1992 թվականի օգոստոսի 20-ի «Հաշմանդամներին փոխադրամիջոցների անվճար հատկացումը ժամանակավորապես դադարեցնելու մասին» N 443 որոշմամբ նախատեսված հաշմանդամների տրանսպորտային սպասարկման ծախսերի համար տրվող ամենամյա դրամական փոխհատուցումը նախատեսել Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի 1,5 չափով, իսկ հաշմանդամների տրանսպորտային միջոցների նորոգման, վառելանյութի ու պահեստամասերի ձեռքբերման համար նրանց ամենամյա դրամական փոխհատուցման գումարը նախատեսել` ելնելով Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափից:

Սույն կետով նախատեսված փոխհատուցման գումարների վճարումը կատարել սկսած 1994 թվականի հունվարի 1-ից` յուրաքանչյուր տարվա այդ ժամանակաշրջանում Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով:

Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարությանը` պետական բյուջեում նախատեսել համապատասխան միջոցներ` Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության միջոցով նշված ծախսերը հաշմանդամներին փոխհատուցելու համար:

5. Հայաստանի Հանրապետության կապի նախարարությանը` տեխնիկական հնարավորության դեպքում 1-ին և 2-րդ խմբի հաշմանդամներին արտահերթ ապահովել հեռախոսներով, այդ թվում` հատուկ հեռախոսային սարքերով:

Սահմանել, որ հաշմանդամների հեռախոսների տեղադրման ծախսերը փոխհատուցվում են համապատասխան տեղական բյուջեների միջոցների հաշվին:

6. Հայաստանի Հանրապետության նախարարություններին, պետական վարչություններին, գերատեսչություններին, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի և երիտասարդության հարցերի վարչությանն ու բոլոր գործատուներին (անկախ սեփականության ձևից)` թույլատրել հաշմանդամներին անվճար, արտահերթ օգտվելու մարզական հատուկ գույքից, ինչպես նաև մարզական կառույցների ծառայություններից:

7. Հայաստանի Հանրապետության ճարտարապետության և քաղաքաշինության պետական վարչությանը` տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական գործող միջոցների, ինչպես նաև սոցիալական ենթակառուցվածքի մյուս օբյեկտների հարմարեցման վերաբերյալ հաշմանդամների պահանջմունքի բավարարման նպատակով 1994 թվականից սկսել վերանայել հանրապետության քաղաքների և մյուս բնակավայրերի բարեկարգման, շենքերի ու կառույցների շինարարության ու վերակառուցման գործող նորմատիվային փաստաթղթերը` հաշվի առնելով հաշմանդամների համար դրանց մատչելիությունը: Ուժեղացնել վերահսկողությունը` սահմանված նորմաների շեղումներ և խախտումներ թույլ չտալու համար:

8. Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ստանդարտացման, չափաբանության ու սերտիֆիկացման վարչությանը` մշակել և 1994 թվականին ներդնել անհատական և հասարակական ուղևորատար տրանսպորտի, կապի, տեղեկատվական և հաշմանդամների համար նախատեսված արդյունաբերական այլ արտադրանքի անհրաժեշտ ստանդարտներ:

9. Հայաստանի Հանրապետության նախարարություններին, պետական վարչություններին, գերատեսչություններին, պատգամավորների տեղական խորհուրդների գործադիր կոմիտեներին, ձեռնարկություններին, հիմնարկներին ու կազմակերպություններին` 1994 թվականից նախատեսել նոր կառուցվող և վերակառուցվող բնակավայրերի բարեկարգումը, ինչպես նաև շենքերի և կառույցների վերակառուցումը` հաշմանդամների համար մատչելիության պահանջների ապահովման նպատակով:

10. Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարությանը` Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության նախարարության և մյուս շահագրգիռ կազմակերպությունների հետ համատեղ մշակել հաշմանդամների կարիքների բավարարման նպատակով տրանսպորտային միջոցների պատրաստման և վերասարքավորման ծրագրերի հիմնական սկզբունքները, դրանց նկատմամբ լրացուցիչ պահանջները և Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն ներկայացնել առաջարկություններ:

11. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության մարդասիրական օգնության կենտրոնական հանձնաժողովին` մարդասիրական օգնության կարգով պարենամթերք և արդյունաբերական ապրանքներ ստանալիս, հաշվի առնելով հաշմանդամների կարիքները, պարբերաբար, առաջնահերթ կարգով, որոշակի քանակի հատկացումներ կատարել համապատասխան կազմակերպությունների միջոցով հաշմանդամներին բաշխելու համար:

12. Պատգամավորների շրջանային, քաղաքային, քաղաքի շրջանային խորհուրդների գործադիր կոմիտեներին` մարդասիրական օգնության տեղական հանձնաժողովների կազմում ընդգրկել նաև հաշմանդամների հայկական ընկերության աշխատողների:

Ուժեղացնել վերահսկողությունը և պահանջկոտությունը` հաշմանդամներին հատկացված պարենային և արդյունաբերական ապրանքները նրանց հասցնելու և նպատակային օգտագործելու համար:

Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ

Հ. ԲԱԳՐԱՏյան

Հայաստանի Հանրապետության ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐԻՉ
Ա. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

ՀԱՍՏԱՏՎԱԾ Է
ՀՀ կառավարության 1993 թ.
նոյեմբերի 30-ի N 600 որոշմամբ

ՀԱՇՄԱՆԴԱՄՆԵՐԻ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՂԱԿԱՆ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԾՐԱԳԻՐ

I. Ընդհանուր դրույթներ

1. Հաշմանդամների վերականգնումը միջոցառումների համալիր է` ուղղված հաշմանդամների նվազ կամ կորսված մասնագիտական ֆունկցիաների վերականգնմանը, մասնագիտության ընտրությանն ու դրան ընտելանալուն և նախկին կամ նոր մասնագիտությամբ աշխատանքային գործունեությունը վերսկսելը հաշմանդամի համար հնարավոր դարձնելուն:

2. Վերականգնողական ծրագրում սահմանվում են վերականգնման միջոցառումների կոնկրետ ծավալները, տեսակները և ժամկետները, սոցիալական օգնության ձևերը, աշխատանքային անհրաժեշտ պայմանները, ինչպես նաև կենսագործունեության սահմանափակվածությամբ պայմանավորված հատուկ տեխնիկական միջոցների և ծառայությունների տեսակները:

3. Վերականգնման հիմնական տեսակներն են` վերականգնողական թերապիան և վերականգնողական վիրաբուժությունը` հետագա պրոթեզավորմամբ (սոցիալական վերականգնում), մասնագիտական կողմնորոշումը, մասնագիտական ուսուցումը կամ վերաուսուցումը, արդյունավետ աշխատանքի տեղավորումը (մասնագիտական վերականգնում), կենցաղի կարգավորումը և սոցիալ-կենցաղային հարմարումը (սոցիալ-կենցաղային վերականգնում), սոցիալ-հոգեբանական վերականգնումը:

4. Վերականգնողական անհատական ծրագիրը հաշմանդամների կամ այլ հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների և անձամբ հաշմանդամի մասնակցությամբ որոշում ու իրականացնում են պատգամավորների շրջանային, քաղաքային խորհուրդների գործկոմների կողմից լիազորված հիմնարկները` ԲԱՓՀ-երը, բուժհիմնարկները, բուժձեռնարկությունները, սոցիալական ծառայությունները (այսուհետև` բուժսոցիալական ծառայություն)` կլինիկական-փորձաքննական, մասնագիտական, հոգեբանական-ֆիզիոլոգիական և սոցիալ-միջավայրային ախտորոշման տվյալների հիման վրա (ձևը կցվում է):

5. Հաշմանդամների վերականգնողական անհատական ծրագիրը ենթակա է պարտադիր կատարման համապատասխան պետական մարմինների կողմից: Հաշմանդամ քաղաքացու համար վերականգնողական անհատական ծրագիրը կրում է երաշխավորական բնույթ:

II. Հաշմանդամի վերականգնողական անհատական ծրագրի ֆինանսավորումը

6. Հաշմանդամների վերականգնողական անհատական ծրագրի ֆինանսավորումն իրականացվում է հանրապետական և տեղական բյուջեների, ինչպես նաև հասարակական ու այլ կազմակերպությունների և քաղաքացիների կամավոր մուծումների հաշվին:

7. Հանրապետական բյուջեի հաշվին ֆինանսավորվում են վերականգնողական անհատական ծրագիրը ձևավորող և իրականացնող հանրապետական ու տեղական պետական մարմինները և հիմնարկները` անհրաժեշտ սարքավորումներով ապահովելու համար:

8. տեղական բյուջեների հաշվին ֆինանսավորվում են վերականգնողական անհատական ծրագրում նախատեսված միջոցառումների անցկացումը և ծրագրի կազմումն իրականացնող հիմնարկների գործունեության հետ կապված ընթացիկ ծախսերը:

9. Վերականգնողական անհատական ծրագրի կազմման և դրա իրականացման համար լիազորված բուժսոցիալական ծառայությունը որոշում է ծրագրի իրականացման անհրաժեշտ միջոցառումների ընդհանուր ծախսերի չափը և բոլոր մասնակիցների բաժնային մասնակցությունը:

III. Պատասխանատվությունը հաշմանդամի վերականգնողական անհատական ծրագիրը չկատարելու դեպքում

10. Վերականգնողական անհատական ծրագրի իրականացման միջոցառումները չկատարող պետական մարմինները, ձեռնարկությունները և հիմնարկները, որոնք կատարողներ են համարվում վերականգնողական անհատական ծրագրում, փոխհատուցման գումարի չափով միջոցներ են հատկացնում սոցիալական ապահովության մարմիններին` վերջիններիս ներկայացրած հաշիվներին համապատասխան:

11. Սոցիալական ապահովության մարմինների և վերականգնման միջոցառումներն իրականացնելու համար ձեռնարկությունների, հիմնարկների, կազմակերպությունների միջև վեճերը լուծվում են դատական կարգով:

12. Վերականգնողական անհատական ծրագիրը մշակող բուժսոցիալական ծառայությունը պատասխանատվություն է կրում ծրագրի ձևավորման որակի և դրա կատարման կազմակերպման համար: Ծրագիրը որակով և ժամանակին (մեկամսյա ժամկետում) չկատարելու հետևանքով հաշմանդամին վնաս պատճառելու դեպքում, այդ մարմինները սահմանված դատական կարգով հաշմանդամներին փոխհատուցում են համապատասխան ծախսերը:

IV. Հաշմանդամի վերականգնողական անհատական ծրագրի իրականացման վերահսկողությունը

13. Հաշմանդամի վերականգնողական անհատական ծրագրի կատարման վերահսկողությունն իրականացնում է բուժսոցիալական ծառայությունը հաշմանդամների հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ` պատգամավորների շրջանային և քաղաքային խորհուրդների գործադիր կոմիտեների և արհմիությունների հետ համատեղ:

Ձև

ՀԱՇՄԱՆԴԱՄԻ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՂԱԿԱՆ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ

1. Ազգանունը, անունը, հայրանունը _____________________________

2. Տարիքը ______________ 3. Կրթությունը _______________________

4. Մասնագիտությունը ________________________________________

5. Աշխատանքի վայրը ________________________________________

6. Բնակության վայրը _________________________________________

ՓՈՐՁԱՔՆՆԱԿԱՆ ԱԽՏՈՐՈՇՈՒՄԸ

7. Կլինիկական-ֆունկցիոնալ ախտորոշումը ______________________

____________________________________________________________

8. Սոցիալ-միջավայրային բնութագիրը __________________________

____________________________________________________________

9. Մասնագիտական կարգավիճակը ____________________________

____________________________________________________________

ՓՈՐՁԱՔՆՆԱԿԱՆ ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

10. Ընդունակության կորուստը (անհրաժեշտ է ընդգծել).

10.1. ինքնասպասարկման
(մասնակի, լրիվ)

10.2. քայլելու
(մասնակի, լրիվ)

10.3. կողմնորոշման
(մասնակի, լրիվ)

10.4. շփման
(մասնակի, լրիվ)

10.5. իր վարքագծի նկատմամբ հսկողության
(մասնակի, լրիվ)

10.6. աշխատանքային գործունեության
(մասնակի, լրիվ)

11. Վերականգնման տեսակը.

11.1. բժշկական վերականգնում`

11.1.1. վերականգնողական թերապիա __________________________

____________________________________________________________

11.1.2. վերականգնողական վիրաբուժություն ____________________

____________________________________________________________

11.1.3. պրոթեզավորում (նշել տեղակայումը, մակարդակը)

11.2. սոցիալական վերականգնում`

11.2.1. օժանդակ կենցաղային-տեխնիկական միջոցներով ապահովում.

____________________________________________________________

11.2.2. սոցիալական սպասարկման տարածքային կենտրոնների ծառայությունների մատուցում

11.2.3. բնակարանային-կենցաղային պայմանների փոփոխությունը հիվանդության առանձնահատկություններին համապատասխան

____________________________________________________________

11.2.4. վերականգնման հատուկ հիմնարկներում ապրելու կամ լինելու անհրաժեշտությունը (նշել հիմնարկի տեսակը)

____________________________________________________________

11.2.5. շարժման օժանդակ կամ ինքնավար միջոցների հատկացում _______

_________________________________________________________________

11.2.6. հատկացվող տեխնիկական միջոցներից օգտվելու ուսուցում _______

_________________________________________________________________

11.2.7. կոնսուլտացիոն-իրազեկային և սոցիալ-իրավական օգնություն

_________________________________________________________________

11.2.8. նյութական օգնություն (բնամթերային կամ ֆինանսական) _______

_________________________________________________________________

11.2.9. դաստիարակություն և հանրակրթական ուսուցում մասնագիտական հիմնարկներում

11.3. մասնագիտական վերականգնում`

11.3.1. մասնագիտական կողմնորոշում (անհրաժեշտ է ընդգծել)

մասնագիտական կոնսուլտացիա

մասնագիտական հոգեբանական-ֆիզիոլոգիական ախտորոշում

մասնագիտության ընտրություն

11.3.2. մասնագիտական ուսուցում (անհրաժեշտ է ընդգծել)

արտադրությունում

ընդհանուր պրոֆիլի միջնակարգ-մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում

մասնագիտացված պրոֆիլի միջնակարգ-մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում

բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում

11.3.3. արդյունավետ աշխատանքի տեղավորում (անհրաժեշտ է ընդգծել) սովորական արտադրության պայմաններում սահմանափակումներով

____________________________________________________________

սովորական արտադրության պայմաններում` հատուկ սարքավորված աշխատատեղում

հատուկ ձեռնարկությունում

հատուկ արտադրամասում

տանը

11.3.4. աշխատանքային գործունեության համար օժանդակ տեխնիկական միջոցների տրամադրում

____________________________________________________________

12. Վերականգնողական անհատական ծրագրի կատարումը դրվում է (նշել յուրաքանչյուր միջոցառման կատարողին)

____________________________________________________________

13. Վերականգնողական անհատական ծրագրի անցկացման օպտիմալ ժամկետները (նշել ըստ յուրաքանչյուր միջոցառման)

____________________________________________________________

14. Ֆինանսավորման աղբյուրներն ու ծավալները (նշել ըստ յուրաքանչյուր միջոցառման)

____________________________________________________________

15. Վերականգնողական անհատական ծրագրի ընդհանուր արժեքը

____________________________________________________________

ՓՈՒԼԱՅԻՆ ԷՊԻԿՐԻԶԸ

16. Վերականգնողական անհատական ծրագրի իրականացումը

նշված ժամկետներում լրիվ է իրականացված

նշված ժամկետներում լրիվ չի իրականացված

(ըստ յուրաքանչյուր միջոցառման նշել չկատարելու պատճառը)

____________________________________________________________

17. Վերականգնողական անհատական ծրագրի արդյունավետությունը.

կլինիկական ֆունկցիոնալ ցուցանիշներ _________________________

____________________________________________________________

սոցիալ-կենցաղային ցուցանիշներ ______________________________

____________________________________________________________

մասնագիտական-արտադրական ցուցանիշներ ___________________

____________________________________________________________

18. Վերականգնողական անհատական ծրագրի վերջնական արժեքը

____________________________________________________________

10. Ընդունակության կորուստը (անհրաժեշտ է ընդգծել).
10.1. ինքնասպասարկման	(մասնակի, լրիվ)
10.2. քայլելու	(մասնակի, լրիվ)
10.3. կողմնորոշման	(մասնակի, լրիվ)
10.4. շփման	(մասնակի, լրիվ)
10.5. իր վարքագծի նկատմամբ հսկողության	(մասնակի, լրիվ)
10.6. աշխատանքային գործունեության	(մասնակի, լրիվ)