ՀՀ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՀՐԱՄԱՆԸ ՓՈԽՆԵՐԱՐԿՎՈՂ ԱՐՅԱՆ ԿԱՄ ԱՐՅԱՆ ԲԱՂԱԴՐԱՄԱՍԵՐԻ ԵՎ ՌԵՑԻՊԻԵՆՏԻ ԱՐՅԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ

ՓՈԽՆԵՐԱՐԿՎՈՂ ԱՐՅԱՆ ԿԱՄ ԱՐՅԱՆ ԲԱՂԱԴՐԱՄԱՍԵՐԻ ԵՎ ՌԵՑԻՊԻԵՆՏԻ ԱՐՅԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ

Հիմք ընդունելով «Մարդու արյան և դրա բաղադրամասերի դոնորության և փոխներարկումային բժշկական օգնության մասին» օրենքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետը՝

Հրամայում եմ

1. Հաստատել փոխներարկվող արյան կամ արյան բաղադրամասերի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության որոշման հետազոտության իրականացման կարգը` համաձայն հավելվածի:

2. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը։

30.04.2026

Ա. ԱվանեսՅԱՆ

Հավելված ՀՀ առողջապահության նախարարի «30» ապրիլ 2026թ. N 34-Ն հրամանի

ՓՈԽՆԵՐԱՐԿՎՈՂ ԱՐՅԱՆ ԿԱՄ ԱՐՅԱՆ ԲԱՂԱԴՐԱՄԱՍԵՐԻ ԵՎ ՌԵՑԻՊԻԵՆՏԻ ԱՐՅԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ

1. Սույն կարգով կարգավորում են փոխներարկվող արյան կամ արյան բաղադրամասերի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության որոշման հետազոտության իրականացման հետ կապված հարաբերությունները:

2. Փոխներարկվող արյան կամ արյան բաղադրամասերի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության որոշումն իրականացվում է բուժման նպատակով հիվանդանոցային պայմաններում բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում:

3. Փոխներարկում իրականացնող բժիշկը յուրաքանչյուր արյան և արյան բաղադրամասերի փոխներարկումից առաջ կատարում կամ կազմակերպում է փոխներարկվող արյան բաղադրամասի և ռեցիպիենտի արյան համատեղելիության (խմբային և ռեզուս համատեղելիության) որոշման հետազոտություն:

4. Հետազոտության համար արյան պարկից փորձանմուշի անջատումը իրականացվում է առանց պարկի ամբողջականության խախտման։

5. Անհատական (արյան խմբերի ABO դասակարգում) համատեղելիության փորձերն իրականացվում են հետևյալ եղանակներով՝

1) էրիթրոցիտային զանգված - լուսավոր սենյակում, օդի ջերմաստիճանի +15-ից +24⁰C պայմաններում ափսեի վրա կաթեցվում է ռեցիպիենտի արյան շիճուկ, որի վրա ավելացվում է դոնորական արյան էրիթրոցիտների կաթիլ (էրիթրոցիտների և շիճուկի հարաբերությունը պետք է կազմի 1:10)։ Կաթիլները խառնում են ապակյա ձողիկով: Այնուհետև, 5 րոպե սպասելուց հետո կատարում համապատասխան եզրակացություններ: Կեղծ փաթիլավորումը բացառելու նպատակով ավելացնում են մեկ կաթիլ 0,9% նատրիումի քլորիդի լուծույթ.

2) թարմ սառեցված պլազմա և թրոմբոցիտային զանգված-համատեղելիության փորձն անցկացվում է դոնորի արյան պլազմայի և ռեցիպիենտի արյան էրիթրոցիտների միջև:

6. Էրիթրոցիտների փաթիլավորման առկայության դեպքում արյան բաղադրամասը համարվում է անհամատեղելի և այն չի թույլատրվում փոխներարկել: Կաթիլի մեջ էրիթրոցիտների փաթիլավորման բացակայության դեպքում, դոնորի և ռեցիպիենտի արյունները համարվում են համատեղելի` ըստ խմբային ABO հակածինների:

7. Անհատական ռեզուս համատեղելիության փորձն իրականացվում է հետևյալ կերպ՝

1) Պետրիի թասի վրա կաթեցվում է ռեցիպիենտի արյան շիճուկ, որի վրա ավելացվում է դոնորական արյան էրիթրոցիտների կաթիլ (էրիթրոցիտների և շիճուկի հարաբերությունը կազմում է 1:10): Կաթիլները խառնում են ապակյա ձողիկով: Պետրիի թասը դրվում է ջրային բաղնիք` +46±1⁰C ջերմաստիճանում: Այնուհետև, 5 րոպե սպասելուց հետո Պետրիի թասը հանվում է ջրային բաղնիքից և կատարվում համապատասխան եզրակացություն: Էրիթրոցիտների փաթիլավորման առկայության դեպքում արյան բաղադրամասը համարվում է անհամատեղելի և այն չի թույլատրվում փոխներարկել: Եթե կաթիլի մեջ բացակայում է էրիթրոցիտների փաթիլավորումը, դոնորի և ռեցիպիենտի արյունները համարվում են համատեղելի ըստ ռեզուս համակարգի հակածինների.

2) ռեզուս համատեղելիության փորձն իրականացվում է միայն էրիթրոցիտային զանգվածի փոխներարկման ժամանակ։

8. Եթե պացիենտի մոտ երբևէ առաջացել է հետփոխներարկումային բարդություն, ապա լրացուցիչ իրականացվում է համատեղելիության հետազոտություն` Կումբսի անուղղակի ռեակցիայով և հակածինների տիպավորում` ըստ խմբային, ռեզուս, Քելլ (Kell) համակարգերի:

Պաշտոնական հրապարակման օրը՝ 7 մայիսի 2026 թվական: