Հ/Հ

Կոդը

Անվանումը

1)

A16.5

Տուբերկուլյոզային պլևրիտ` առանց մանրէաբանական կամ հյուսվածաբանական հետազոտությունների հաստատման

● Թոքամզի (պլևրայի) տուբերկուլյոզ		ԱՀՃ (առանց մանրէաբանորեն և հյուսվածքաբանորեն հաստատման)
● Տուբերկուլյոզային`
o էմպիեմա
o պլևրիտ

Բացառությամբ՝ տուբերկուլյոզային պլևրիտի՝ առաջացած շնչառական օրգանների առաջնային տուբերկուլյոզի դեպքում ՝ (A16.7)

2)

A17

Նյարդային համակարգի տուբերկուլոզ

3)

A17.0

Տուբերկուլոզային մենինգիտ (G01*)։ Ուղեղի թաղանթների տուբերկուլոզ (գլխուղեղի, ողնուղեղի)։ Տուբերկուլոզային լեպտոմենինգիտ

4)

A17.1

Մենինգեալ տուբերկուլոմա (G07*): Ուղեղային թաղանթների տուբերկուլոմա

5)

A17.8

Նյարդային համակարգի այլ տեղակայումներով տուբերկուլոզ` գլխուղեղի տուբերկուլոմա (G07*) ողնուղեղի տուբերկուլոզ (G07*). Տուբերկուլյոզային` գլխուղեղի թարախակույտ (աբսցես) (G07*), մենինգոէնցեֆալիտ (G05.0*), միելիտ (G05*), պոլինևրոպաթիա (G63.0*)

6)

A17.9

Նյարդային համակարգի տուբերկուլոզ` չճշտված

7)

A18.0

Ոսկրերի և հոդերի տուբերկուլոզ․Տուբերկուլոզ` կոնք-ազդրային հոդի (М01.1*), ծնկահոդի (М01.1*), ողնաշարի (М49.0*). Տուբերկուլոզային` հոդաբորբ (М01.1*), մաստոիդիտ (H75.0*), ոսկրի մեռուկ (նեկրոզ) (М90.0*), օստեիտ (М90.0*), օստեոմիելիտ (М90.0*), սինովիտ (М68.0*), տենոսինովիտ (М68.0*)

8)

A18.1

Միզասեռական օրգանների տուբերկուլոզ․ Տուբերկուլոզ` միզապարկի ` (N33.0*), արգանդի պարանոցի (N74.0*), երիկամների (N29.1*), արական սեռական օրգանների (N51.-*), միզուկի (N29.1*),

9)

A18.2

Ծայրամասային (պերի‎ֆերիկ) տուբերկուլոզային լիմֆադենոպաթիա. Տուբերկուլյոզային ադենիտ բացառությամբ` ավշահանգույցների տուբերկուլոզի` ներկրծքայինի (A15.4, A16.3), միջընդերայինի և հետորովայնայինի (A18.3), տուբերկուլոզային տրախեոբրոնխային ադենոպաթիայի (գեղձախտության) (A15.4, A16.3)

10)

A18.3

Աղիների, որովայնի և միջընդերային ավշային հանգույցների տուբերկուլոզ. Տուբերկուլոզ` հետանցքի և ուղիղ աղիքի (K93.0*), աղիների (հաստ), (բարակ) (K93.0*), հետորովայնամզային ավշահանգույցների. Տուբերկուլոզային` ասցիտ, էնտերիտ (K93.0*), պերիտոնիտ (K67.3*)

11)

A18.4

Մաշկի, ենթամաշկային բջջանքի տուբերկուլոզ` էրիթեմա կարծրացած տուբերկուլոզային. Գայլախտ` խոցային, սովորական` ԱՀՃ, Կոպի (Н03.1*),սկրոֆուլոդերմա։ Բացառությամբ` կարմիր գայլախտի (L93.-), համակարգային կարմիր գայլախտի (M32.-)

12)

A18.5

Աչքի տուբերկուլոզ․ Տուբերկուլոզային` խորիոռետինիտ (Н32.0*), էպիսկլերիտ (Н19.0*), ինտերստիցիալ կերատիտ (Н19.2*), իրիդոցիկլիտ (Н22.0*), կերատոկոնյուկտիվիտ (ինտերստիցիալ, ֆլիկտենուլոզ) (Н19.2*), բացառությամբ` կոպի սովորական գայլախտի (A18.4)

13)

A18.6

Ականջի տուբերկուլոզ, տուբերկուլոզային միջին ականջաբորբ (Н67.0*), բացառությամբ` տուբերկուլոզային մաստոիդիտի (A18.0)

14)

A18.7

Մակերիկամի տուբերկուլոզ՝ Ադդիսոնյան հիվանդություն` տուբերկուլոզային (E35.1*)

15)

A18.8

Ճշտված այլ օրգանների տուբերկուլոզ ` էնդոկարդիտ (I39.8), միոկարդիտ (I41.0*), կերակրափողի (K23.0*), պերիկարդիտ (I32.0*), վահանագեղձի (Е35.0*)։ Գլխուղեղի անոթների տուբերկուլոզային արտերիիտ (I68.1*)

16)

A19.0

Սուր կորեկանման (միլիար) տուբերկուլոզ` մեկ հաստատված տեղակայմամբ

17)

A19.1

Սուր կորեկանման տուբերկուլոզ ` բազմակի տեղակայմամբ

18)

A19.2

Սուր կորեկանման տուբերկուլոզ ` չճշտված տեղակայմամբ

19)

A19.8

Կորեկանման տուբերկուլոզի այլ ձևեր

20)

A19.9

Կորեկանման տուբերկուլոզ ` չճշտված տեղակայմամբ

21)

B90

Տուբերկուլոզի հետևանքներ

22)

B90.0

Կենտրոնական նյարդային համակարգի տուբերկուլոզի հեռավոր հետևանքներ

23)

B90.1

Միզասեռական օրգանների տուբերկուլոզի հեռավոր հետևանքներ

24)

B90.2

Ոսկրերի և հոդերի տուբերկուլոզի հեռավոր հետևանքներ

25)

B90.8

Այլ ճշտված օրգանների տուբերկուլոզի հեռավոր հետևանքներ

1)

Տարիքային խումբ (նորածին, երեխա, դեռահաս, մեծահասակ)

մեծահասակ

2)

Սեռ (արական, իգական)

արական, իգական

3)

Բարդություններ (առանց բարդությունների (ԱԲ), բարդություններով (Բ))

ԱԲ

4)

Հիվանդության փուլը (նկարագրել)

Ակտիվ փուլ, ակտիվության մարման փուլ, կլինիկորեն ապաքինում՝ կայուն մնացորդային փոփոխություններով

5)

Բժշկական օգնության և սպասարկման պայմանները /բժշկական կազմակերպությունից դուրս, արտահիվանդանոցային պայմաններում, ցերեկային ստացիոնարի պայմաններում, հիվանդանոցային պայմաններում/

Հիվանդանոցային պայմաններում, արտահիվանդանոցային պայմաններում

6)

Բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների մատուցման ձևը /շտապ, անհետաձգելի, պլանային/

Շտապ, անհետաձգելի, պլանային

7)

Կիրառման շրջանակը (նշել մասնագետների շրջանակը)

Ֆթիզիատր, մանկաբարձ գինեկոլոգ, վնասվածքաբան օրթոպեդ, ընդհանուր վիրաբույժ, ուրռոլոգ, նյարդավիրաբույժ, կրծքային վիրաբույժ, նյարդաբան, ֆիզիոթերապևտ, վերականգնողաբան:

8)

Գանգատներ

Կախված է օրգանի կամ օրգան-համակարգի ախտահարումից: Ընդհանուր գանգատներ՝ թուլություն, ախորժակի անկում, նիհարում, գիշերային քրտնարտադրություն, ջերմության բարձրացում, ինչպես նաև տեղային գանգատներ՝ կապված ախտահարված օրգանի ֆունկցիայի խանգարման հետ:

9)

Անամնեզ

Հիվանդության տևողությունը, նախկինում ստացած բուժումները, շփումը տուբերկուլոզով պացիենտի հետ, ազատազրկման վայրերում գտնվելը, աշխատանքային միգրանտ հանդիսանալը, մարդու իմունային անբավարարության վիրուսով (ՄԻԱՎ) վարակակիր, նաև՝ դիմադրողականության անկման հանգեցնող զուգորդող հիվանդություններ, հորմոնային և այլ իմունճնշիչ դեղերի ընդունումը, վնասակար սովորույթներ (թմրանյութեր, ծխախոտ, ալկոհոլի չարաշահում):

10)

Զննության արդյունք/Ցուցում

1. Արտաքին զննության ընթացքում կարող են չհայտնաբերվել ախտաբանական նշաններ: Հնարավոր է հայտնաբերել մարմնի զանգվածի նվազում, գունատություն: Առաջնային տուբերկուլոզի ժամանակ զարգացող հարյուրահատուկ ավշային հանգույցների բորբոքման դեպքում հայտնաբերվում են մի քանի խմբերի (հաճախ` պարանոցային, անութային և աճուկային) մեծացած ծայրամասային ավշահանգույցներ, որոնք անցավ են, փափուկ, առաձգական և շարժուն: Հարգեղձային հյուսվածքը փոփոխված չէ։ Հարյուրահատուկ ավշային հանգույցների բորբոքումը կարող է ուղեկցվել լյարդի և փայծաղի մեծացմամբ։ Կարող են նաև հայտնաբերվել այնպիսի հարյուրահատուկ փոփոխություններ, ինչպիսիք են շաղկապենաբորբը, ֆլիկտենաները և հանգուցավոր կարմրամաշկությունը: Տուբերկուլոզային արտաքիրտով թոքամզաբորբի դեպքում կարող է դիտվել միջկողային տարածությունների լայնացում, ախտահարված հատվածի շնչառական շարժումներին մասնակցության նվազում: Կրծքավանդակի օբյեկտիվ զննության ժամանակ հայտնաբերվող նշանները կարող են լինել նորմայի սահմաններում: Կրծքավանդակի պատի վրա ձայնային դողոցի ուժեղացում կարող է հայտնաբերվել տուբերկուլոզային ներսփռանքի, թոքի ցիռոզի, խոշոր դրենավորվող խոռոչի շրջանում, իսկ ձայնային դողոցի թուլացում կամ անհետացում հայտնաբերվում է թոքամզի խոռոչում հեղուկի, ատելեկտազի և բրոնխի խցանման դեպքում: Կրծքավանդակի պատի բախումով կարելի է հայտնաբերել բախման ձայնի բթացում` թոքերում տուբերկուլոզային ներսփռանքի, բլթային ցիռոզի կամ արտահայտված ֆիբրոզի դեպքում, կամ թոքամզի խոռոչում հեղուկի կուտակման դեպքում: Տուփային երանգով բախման հնչյունի բարձրացում հայտնաբերվում է պնևմթորաքսի ժամանակ: Թոքերն լսելիս կարելի է հայտնաբերել թուլացած շնչառություն` արտաքիրտով թոքամզաբորբի, պնևմոթորաքսի, ատելեկտազի առկայության դեպքում: Արտաթոքային տուբերկուլոզի ժամանակ պացիենտի զննության տվյալների հայտնաբերումը կախված է տուբերկուլոզի տեղակայումից:

1) Կենտրոնական նյարդային համակարգի տուբերկուլոզի դեպքում կարող են հայտնաբերվել մենինգիտի, տասներկու զույգ նյարդերի (III, VI, VII, IX-XII) ախտահարման նշաններ, կաթվածներ, դանդաղասրտություն, զարկերակային ճնշման անկայունություն, անոթային և ակնահատակի փոփոխություններ (կանգային տեսողական սկավառակներ, հանգուցավոր գոյացություններ):

2) Ոսկրերի տուբերկուլոզի ժամանակ հայտնաբերվում է հոդերի ուրվագծերի հարթեցում, հարհոդային հյուսվածքների այտուց, հոդում շարժումների սահմանափակում, ցավ շոշափման և առանցքային ծանրաբեռնվածության ժամանակ, մարմնի ջերմաստիճանի տեղային բարձրացում, մկանների ապաճում և լարվածության նվազում, մեջքի մկանների ցավ և կարկամություն, սեղմելիս ողերի փուշելունների ցավոտություն, ողնաշարի ձևախախտ, միջողային նյարդերի ախտահարման նշաններ, խուղակներ, «սառը» թարախակույտեր, հոդերի շարժումների սահմանափակում, անկիլոզներ:

ԲՑԺ (տուբերկուլյոզի դեմ պատվաստանյութ)-օստիտներին բնորոշ է ստորին վերջույթների ոսկրերի ախտահարումը, ավելի հազվադեպ ախտահարվում են բազկոսկրը, կրծոսկրը և այլ ոսկրեր: ԲՑԺ-օստիտների կլինիկական նշաններն արտահայտված չեն և ուշ են դրսևորվում, երբ ոսկրերի քայքայումը սկսում է սահմանափակել հոդերի շարժումները:

3) Ծայրամասային ավշային հանգույցների տուբերկուլոզին բնորոշ է ավշահանգույցների մեծացումը մինչև 2-4 սմ` զուգակցված հարակից փափուկ հյուսվածքների բորբոքումով: Ախտահարված հանգույցների վրայի մաշկը կարմրում է, առաջանում է ծփանքի ախտանիշ: Կարող են ձևավորվել խուղակներ` լորձանման և թարախային զանգվածի արտադրությամբ: Ձևավորվում են կոպիտ, ներքաշող սպիներ:

4) Ներորովայնային ավշահանգույցների տուբերկուլոզի ժամանակ կարող է հայտնաբերվել որովայնի առաջային պատի լարվածություն, վքնածություն և ցավ շոշափելու ժամանակ պորտի և պորտից ձախ գտնվող հատվածում: Կարող են շոշափվել մեջընդերային ավշահանգույցների խմբակույտեր: Որովայնամզի տուբերկուլոզային բորբոքմանը բնորոշ է վքնածությունը` որովայնի շրջանում ցավի առկայությունը և աղեստամոքսային խանգարումները: Արտաքիրտի կուտակման ժամանակ որովայնն արտափքված է, իսկ կպումների առկայության դեպքում` ներքաշված և ասիմետրիկ: Որովայնի առաջային պատը շոշափելիս ցավոտ է և լարված։ Բախելիս կարող է հայտնաբերվել բթացման և հնչյունի կարճացման գոտիների հաջորդում, որոնց տեղակայումը փոխվում է` պայմանավորված մարմնի դիրքով:

5) Աղիների տուբերկուլոզին բնորոշ է որովայնի առաջային պատի շոշափման ժամանակ լարվածության բացակայությունը, կարող է շոշափվել կծկված, ցավոտ զստաղիքը:

6) Մաշկի տուբերկուլոզին բնորոշ են տարբեր դրսևորումներ: Գայլախտային ձևը հաճախ հանդիպում է երեխաների շրջանում և արտահայտվում դեմքի, պարանոցի, կրծքավանդակի և վերջույթների մաշկի ախտահարումով, որն սկսվում է իրար մոտ դասավորված, 1-3 մմ չափերով, կարմիր (բալի գույնի՝ նարնջագույն երանգով) թմբիկների (լյուպոմաներ) առաջացումով: Թմբիկները մեծանում և ձուլվում են` վերածվելով վահանակների, որոնց առարկայական ապակիով սեղմելիս առաջանում է խնձորի դոնդող հիշեցնող բիծ: Թմբիկները կարող են հետ զարգանալ` թողնելով մակերեսային սպիներ: Թմբիկները կարող են վերածվել ներսփռանքների` խոցոտվելով մինչև մաշկի խորը շերտերը, ենթամաշկը, մկանները և ոսկրերը: Այս խոցերի տեղում ձևավորվում են կոպիտ սպիներ: Սկրոֆուլոդերման հանդիպում է երեխաների և դեռահասների շրջանում և հիմնականում ախտահարում է պարանոցի, կրծոսկրի և անութափոսի մաշկը: Սկզբում ձևավորվում են ոչ ցավոտ հանգույցներ մաշկի հաստության մեջ: Մաշկի գույնը փոխվում է կապտակարմրավունի: Հանգույցները շաբաթների ընթացքում փափկում են և բացվում` թարախային խուղակների և խոցերի ձևավորմամբ: Սկրոֆուլոդերմայի լավացման տեղում մնում են կոպիտ, երբեմն կելոիդ սպիներ:

7) Երիկամների տուբերկուլոզի դեպքում երբեմն, հնարավոր է շոշոփել ցավոտ երիկամը, կամ հայտնաբերել Պաստերնացկու դրական ախտանիշը: Տուբերկուլոզային պապիլիտի ժամանակ կարող է առաջանալ երիկամային խիթ` թարախի կամ արյան մակարդուկներով միզածորանի խցանման հետևանքով:

8) Աչքի ախտահարումները առաջնային տուբերկուլոզի ժամանակ կարող են ունենալ ալերգիկ, հարյուրահատուկ բնույթ և դրսևորվել եղջերաթաղանթի կամ շաղկապենու բորբոքմամբ: Ախտահարումը սկսվում է սուր` լուսավախությամբ և արցունքահոսությամբ: Հայտնաբերվում է շաղկապենու և եղջերաթաղանթի այտուց ու գերարյունություն, ձևավորվում են ֆլիկտենաներ` մանր, մոխրագույն, կիսաթափանցիկ հանգույցներ: Աչքի շերտերի արյունածին ախտահարումը սկզբում լինում է ծածկընթաց, այնուհետև դրսևորվում է ուվեիտով կամ խորիոռետինիտով: Առաջանում են պալարանման, սպիտակադեղնավուն, 0.5-2մմ տրամագծով օջախային գոյացություններ ցանցենու և անոթենու վրա:

11)

Հոսպիտալացման ցուցում

1. Վիրաբուժական միջամտության ցուցումով թոքային և արտաթոքային հաստատված ակտիվ տուբերկուլոզով պացիենտներ, ինչպես նաև տուբերկուլոզային մնացորդային փոփոխություններով վիրահատական միջամտությունների կարիք ունեցող պացիենտներ, բացառությամբ` վերականգնողական բուժման:

2. Պացիենտներ՝ արտաթոքային տուբերկուլոզի որևէ լաբորատոր կամ գործիքային հետազոտությամբ հիմնավոր կասկածի դեպքում` ախտորոշման ճշգրտման նպատակով, ինչպես նաև արտաթոքային կլինիկական ծանր ձևերով (մենինգոէնցեֆալիտ, ողնաշարի, ոսկրահոդային, միզասեռական օրգանների տուբերկուլոզ, պոլիսերոզիտներ և բազմօրգանային ախտահարումներ):

3. Արտաթոքային տուբերկուլոզի ձևերի (ծայրամասային ավշային գեղձի բորբոքում, սերմնացրված տուբերկուլոզ, տուբերկուլոզային մենինգիտ) բարդություններով պացիենտներ,

Տուբերկուլոզի հիմնավոր կասկածի դեպքում պացիենտներ՝ որևէ գործիքային կամ լաբորատոր ախտորոշիչ հետազոտությամբ հայտնաբերված, զուգորդված հոգեկան առողջության խնդիրներով:

4. Տուբերկուլոզային բուժում ստացող պացիենտներ՝ հակատուբերկուլոզային դեղերի միջին և ծանր կողմնակի ազդեցություններով (Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի 2019 թվականի օգոստոսի 19-ի թիվ 2278-Ա հրամանով հաստատված տուբերկուլոզի վարման կլինիկական ուղեցույց):

5. Ազատազրկված անձանց մոտ ակտիվ տուբերկուլոզի հայտնաբերման դեպքում հոսպիտալացումն իրականացվում է համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի մայիսի 26-ի 825-Ն որոշման և Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի 2024 թվականի մարտի 22-ի թիվ 1628 –Լ հրամանի հավելված 2-ի։

Հ/հ

Խորհրդատվության տեսակը

Տրամադրման քանակը

ԱԲ

Բ

1)

Ֆթիզիատր

1

1

2)

Ռադիոլոգ (ուլտրաձայնային հետազոտություն)

1

1

3)

Սրտաբան

0.2-0.5

 0.8-1

4)

Կրծքային վիրաբույժ

0.2

0.2-0.3

5)

Վարակաբան

0.3

0,3

6)

Ներզատաբան

0.2

0.3

7)

Անեսթեզիոլոգ

0,1

0,2-0.3

8)

Ինտենսիվ թերապևտ

0.1

0.3-0.4

9)

Ընդհանուր վիրաբույժ

0.2

0.2

10)

Մաշկասեռավարակաբան

0.2

0.2

11)

Հոգեբույժ

0.1

0.1

12)

Նյարդաբան

0.3

0.4

13)

Աղեստամոքսաբան (գաստրոէնտերոլոգ)

0.4

0.4

14)

Ախտորոշիչ աղեստամոքսային էնդոսկոպիայի մասնագետ

0.2

0.2

15)

Ուրոլոգ

0.2

0.2

16)

Ակնաբույժ

0.1

0.1

17)

Արյունաբան

0.2

0.2

18)

Քիթկոկորդականջաբան

0.2

0.2

19)

Կախվածությունների բժիշկ (Ադդիկտոլոգ)

0.1

0.1

20)

Մանկաբարձ գինեկոլոգ

0.1

0.1

21)

Երիկամաբան

0.1

0.1

22)

Ուռուցքաբան

0.1

0.1

23)

Ռևմատոլոգ

0.1

0.1

24)

Վնասվածքաբան օրթոպեդ

0.3

0.3

25)

 Ստոմատոլոգ

0.1

0.1

26)

Անոթային վիրաբույժ

0.1

0.1

27)

Նյարդավիրաբույժ

0.1

0.1

28)

Թերապևտ

0,2

0,3

29)

Վերականգնողաբան

0,5

0,7

Լաբորատոր-գործիքային ախտորոշիչ հետազոտություններ

Հ/Հ

 Կոդը

Անվանումը

Տրամադրման քանակը

Արդյունք

ԱԲ

Բ

1)

Առկա չէ

Արյան ընդհանուր քննություն` էրիթրոցիտների նստեցման արագության (ԷՆԱ) որոշմամբ

1.0

1.0

Արյան ձևավոր տարրերի քանակի, հեմոգլոբինի, ԷՆԱ-ի ցուցանիշների գնահատում

2)

Առկա չէ

Կրեատինինի քանակը արյան մեջ

1.0

1.0

Երիկամների ֆունկցիայի գնահատում

3)

Առկա չէ

Միզանյութի քանակը արյան մեջ

1.0

1.0

4)

Առկա չէ

Ալանինամինատրանսֆերազը (ԱԼՏ) արյան մեջ

1.0

1.0

Լյարդի ֆունկցիայի գնահատում

5)

Առկա չէ

Ասպարտատամինատրանսֆերազը (ԱՍՏ) արյան մեջ

1.0

1.0

6)

Առկա չէ

Ընդհանուր բիլիռուբինի քանակը արյան մեջ՝ ֆրակցիաներով

1.0

1.0

7)

Առկա չէ

Գլյուկոզի քանակը արյան մեջ

1.0

1.0

Շաքարային դիաբետի, նախադիաբետի հայտնաբերում

8)

Առկա չէ

Գլիկոլիզացված հեմոգլոբինի մակարդակը արյան մեջ

0,1

0,1

Որոշել արյան գլյուկոզի բարձր մակարդակի դեպքում

9)

Առկա չէ

Լիպազի քանակը արյան մեջ

1,0

1,0

Ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիայի գնահատում

10)

Առկա չէ

Ընդհանուր սպիտակուցի քանակը արյան մեջ

1,0

1,0

Սպիտակուցի մակարդակի գնահատում

11)

Առկա չէ

Մեզի ընդհանուր հետազոտություն` մանրադիտակով

1,0

1,0

Նեֆրոպաթիայի, միզային վարակի բացառում

12)

Առկա չէ

Ալբումինի քանակը մեզում

0.4

0.5

Պրոտեինուրիայի, այտուցների դեպքում ցուցանիշի ստուգում հակատուբերկուլոզային դեղորայքի նշանակման համար

13)

Առկա չէ

Հեպատիտ Բ-ի վիրուսի մակերեսային հակածնի հայտնաբերման (HBsAg) թեստ

1.0

1.0

Հեպատիտ Բ-ով վարակվածության գնահատում

14)

Առկա չէ

Հեպատիտ Ց-ի վիրուսի նկատմամբ հակամարմինների հայտնաբերման թեստ

1.0

1.0

Հեպատիտ Ց-ով վարակվածության գնահատում

15)

Առկա չէ

Հեպատիտ Ց-ի հայտնաբերման թեստ պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի (ՊՇՌ) եղանակով

0.3

0.3

Հեպատիտ Ց-ի ախտորոշում

16)

Առկա չէ

Մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի (ՄԻԱՎ 1/2) նկատմամբ հակամարմինների արագ հայտնաբերման ախտորոշիչ թեստ

1.0

1.0

ՄԻԱՎ-ով վարակվածության գնահատում

17)

Առկա չէ

C- ռեակտիվ սպիտակուցի քանակը արյան մեջ

1.0

1.0

Բորբոքային ցուցանիշների գնահատում

18)

Առկա չէ

Ակտիվ մասնակի թրոմբոպլաստինային ժամանակի որոշում

1.0

1.0

Արյան մակարդելիության գնահատում

19)

Առկա չէ

Միջազգային նորմալացված գործակցի (INR) որոշում

1.0

1.0

20)

Առկա չէ

Պրոթրոմբինային ժամանակի (PT) որոշում

1.0

1.0

21)

Առկա չէ

Թրոմբինային ժամանակի (TT) որոշում

1.0

1.0

22)

Առկա չէ

Ակտիվ, պարցիալ թրոմբոպլաստինային ժամանակի (APTT) որոշում

1.0

1.0

23)

Առկա չէ

Ֆիբրինոգենի կոնցենտրացիայի որոշում (FG)

1.0

1.0

24)

Առկա չէ

Նատրիումի քանակը արյան մեջ

0.5

0.5

Իոնային փոխանակության գնահատում

25)

Առկա չէ

Կալիումի քանակը արյան մեջ

0.5

0.5

26)

Առկա չէ

Մագնեզիումի քանակը արյան մեջ

0.5

0.5

27)

Առկա չէ

Իոնիզացված կալցիումի քանակը արյան մեջ

0.5

0.5

28)

Առկա չէ

Թիրեոտրոպ հորմոնի քանակը արյան մեջ

0.5

0.5

Հիպոթիրեոզի հայտնաբերում, QT միջակայքի երկարացման դեպքում, որոշ հակատուբերկուլոզային դեղերի կողմնակի ազդեցությունը և վահանաձև գեղձի ուղեկցող անբավարարությունը գնահատելու նպատակով

29)

Առկա չէ

Լակտատդեհիդրոգենազի քանակը արյան մեջ

0.4

0.4

Մետաբոլիզմի գնահատում

30)

Առկա չէ

Արյան խմբի որոշում

1.0

1.0

Արյան համատեղելիության որոշում

31)

Առկա չէ

Ռեզուս գործոնի որոշում

1.0

1.0

32)

Առկա չէ

Գամմա-ինտերֆերոնի արտազատման թեստ

0.3

0.3

Տուբերկուլոզով վարակվածության գնահատում

33)

Առկա չէ

Մաշկային տուբերկուլինային փորձ (Մանթուի փորձ)

0.3

0.3

Տուբերկուլոզով վարակվածության ախտորոշում

34)

Առկա չէ

Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկի մանրէաբանական հետազոտություն տուբերկուլոզի միկոբակտերիաների հայտնաբերման նպատակով` մանրադիտում (թթվակայուն բակտերիաների հայտնաբերման համար), ցանքս, ՊՇՌ եղանակով հետազոտություններ (Գեն-Էքսպերտ ուլտրա, ԳԴԿ-XDR-քարտրիջով հետազոտություն):

Դեղորայքային զգայունության թեստ մոլեկուլային և ֆենոտիպային եղանակներով:

0.3

0.3

Տուբերկուլոզի հաստատում, դեղերի նկատմամբ զգայունության որոշում, բուժման արդյունավետության և դեպքի համաճարակաբանական գնահատում:

35)

Առկա չէ

Ծայրամասային ավշահանգույցներից նմուշաքաղով ստացված կենսանմուշի մանրէաբանական հետազոտություն տուբերկուլոզի միկոբակտերիաների հայտնաբերման նպատակով` մանրէադիտում (թթվակայուն բակտերիաների հայտնաբերման համար), ցանքս, ՊՇՌ եղանակով հետազոտություններ (Գեն-Էքսպերտ ուլտրա, ԳԴԿ-XDR-քարտրիջով հետազոտություն):

Դեղորայքային զգայունության թեստ մոլեկուլային և ֆենոտիպային եղանակներով:

0.3

0.3

36)

Առկա չէ

Այլ կենսաբանական նմուշների (թոքամզային հեղուկ, մաշկի քերուկ, մեզի նստվածք, դաշտանային արյուն, արտադրություն մաշկային խուղակից) մանրէաբանական հետազոտություն՝ տուբեկուլոզի միկոբակտերիաների հայտնաբերման նպատակով` մանրէադիտում (թթվակայուն բակտերիաների հայտնաբերման համար), ցանքս, պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի եղանակով հետազոտություններ (Գեն-Էքսպերտ ուլտրա, ԳԴԿ- XDR-քարթրիջով հետազոտություն):

Դեղորայքային զգայունության թեստ մոլեկուլային և ֆենոտիպային եղանակներով:

0.3

0.3

37)

Առկա չէ

Կղանքի Գեն-Էքսպերտ ուլտրա հետազոտություն, XDR-քարթրիջով հետազոտություն

0.6

0.6

Կլման ենթարկված տուբերկուլոզի միկոբակտերիաների գենետիկական նյութի հայտնաբերման նպատակով

38)

Առկա չէ

Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկի բջջաբանական հետազոտություն

0.3

0.3

Տուբերկուլոզային մենինգիտի ախտորոշման ճշտում

39)

Առկա չէ

Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկի կենսաքիմիական հետազոտություն

0.3

0.3

Տուբերկուլոզային մենինգիտի ախտորոշման ճշտում

40)

Առկա չէ

Ադենոզին դեզամինազայի թեստ

0.2

0.2

Տուբերկուլոզային թոքամզաբորբի, ասցիտի, պերիկարդիտի տարբերակում

41)

Առկա չէ

Որովայնի խոռոչի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈՒՁՀ)

1,0

1,0

Որովայնի խոռոչի օրգանների վիճակի գնահատում

42)

Առկա չէ

Որովայնի խոռոչի օրգանների համակարգչային շերտագրություն (ՀՇ) առանց ներերակային կոնտրաստավորման կամ կոնտրաստավորմամբ

0.5

0.5

Որովայնի խոռոչի օրգանների վիճակի գնահատում

43)

Առկա չէ

Հենաշարժիչ համակարգի մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ)

0,8

0,8

Ոսկրերի և հարակից փափուկ հյուսվածքների ախտահարման գնահատում

44)

Առկա չէ

Բազմաօրգան համակարգչային շերտագրություն (ՀՇ) առանց ներերակային կոնտրաստավորման կամ կոնտրաստավորմամբ

0.5

0.5

Պարենքիմատոզ օրգանների ախտահարման բացառման կամ հաստատման նպատակով

45)

Առկա չէ

Էլեկտրասրտագրություն (ԷՍԳ)

1.0

1.0

Սրտի ռիթմի գնահատում

46)

Առկա չէ

Էխոսրտագրություն (ԷԽՍԳ)

0,3

0,3

Սրտի ախտահարման գնահատում

47)

Առկա չէ

Ծայրամասային ավշահանգույցների և այլ ախտահարված հյուսվածքների նմուշաքաղ

0,4

0.4

Ախտորոշման հաստատման նպատակով

 Հ/Հ

Բուժման ռեժիմ

Նշանակման ցուցում

Բուժման տևողություն

(ամիս)

Մեկնաբանություններ

1)

R Z E Lfx

Կայունություն կամ անտանելիություն H-ի նկատմամբ

6

Նշանակվում է բոլոր արտաթոքային տուբերկուլոզի դեպքերում, բացառելով կորեկանման, նյարդային համակարգի և ոսկրա-հոդային տուբերկուլոզը:

2)

R Lfx Cs Lzd

Կայունություն կամ անտանելիություն H/E/Z-ի նկատմամբ

12-18

Ռեժիմները կարող են նշանակվել նաև H-ի նկատմամբ մոնո-կայունության դեպքում՝ տարածված ախտահարումների ու հավանական անբարեհաջող ելքի պարագայում:

3)

R Lfx Cs Lzd Cfz

4)

Bdq Lfx Lzd Cfz (Cs)

Կայունություն կամ անտանելիություն ռիֆամպիցինի նկատմամբ` ֆտորքինոլոնների նկատմամբ զգայունության պահպանման պարագայում

18-20

1. Անհատական բուժման ռեժիմ է, որի բաղադրիչները կարող են փոխարինվել լրացուցիչ դեղերով` Dlm, E, Z, PAS, Pto:

2. E և Z-ը կարելի է օգտագործել պացիենտի կամ ինդեքս-դեպքի կենսանմուշից անջատված տուբերկուլոզի միկոբակտերիաների զգայունության առկայության պարագայում:

3. PAS և Pto-ը կիրառվում են միայն մյուս դեղերի օգտագործման անհնարինության պարագայում:

4. Pto-ը կարելի է օգտագործել միայն պացիենտի կամ ինդեքս-դեպքի կենսանմուշից անջատված տուբերկուլոզի միկոբակտերիաներում inhA մուտացիայի բացակայության պարագայում:

5. Անհատական ռեժիմների տևողությունը կազմում է 15 ամիս խորխի ցանքսի փոխակերպումից հետո: Խորխի ցանքսի փոխակերպման ամսաթիվը առնվազն յոթ օր ընդմիջումով վերցված ցանքսի բացասական արդյունքներով խորխի նմուշներից առաջին նմուշի հավաքման ամսաթիվն է:

5)

Bdq Pa Lzd Mfx

Կայունություն կամ անտանելիություն ռիֆամպիցինի նկատմամբ` ֆտորքինոլոնների նկատմամբ զգայունության պահպանման պարագայում

6

BPaLM ռեժիմը կիրառելի է 14 և բարձր տարիքի պացիենտների շրջանում: Ռեժիմի կիրառման կարգավորումները սահմանված են առանձին ուղեցույցով (2): BPaLM-ը առաջին ընտրության կարճաժամկետ ռեժիմ է ռիֆամպիցին-կայուն տուբերկուլոզի բուժման համար։ Ռեժիմը կիրառելի չէ կենտրոնական նյարդային համակարգի, ոսկրահոդային, գեներալիզացված և սերմնացրված տուբերկուլոզի դեպքում։

6)

Bdq Lfx Lzd Cfz Cs

Bdq Lfx Lzd Cfz Dlm

Կայունություն ռիֆամպիցինի նկատմամբ` ֆտորքինոլոնների նկատմամբ զգայունության պահպանման պարագայում

9

1. Ռիֆամպիցին-կայուն տուբերկուլոզի բուժման կարճաժամկետ, փոփոխված ռեժիմները (ԲԿՓՌ) կիրառվում են Հայաստանի Հանրապետությունում 2020 թվականից և բնութագրվում են բարձր արդյունավետությամբ և անվտանգության նպաստավոր բնույթով, ինչը հաստատվել է օպերացիոն հետազոտության արդյունքներով։

2. Ռեժիմները կիրառելի չեն կենտրոնական նյարդային համակարգի, ոսկրահոդային, միլիար (կորեկանման) և գեներալիզացված տուբերկուլոզի դեպքում։

7)

Bdq Lzd Dlm (Lfx) (Cfz)

Կայունություն կամ անտանելիություն ռիֆամպիցինի նկատմամբ` ֆտորքինոլոնների նկատմամբ զգայունության պահպանման կամ կայունության պարագայում

6

Ռեժիմը կարող է ընդլայնել 6-ամսյա բուժման գործածումը պացիենտների այնպիսի խմբերի համար, ինչպիսիք են երեխաները, դեռահասները և հղի ու կրծքով կերակրող կանայք, ովքեր չեն կարող օգտվել ներկայումս առաջարկվող BPaLM և BpaL բուժման սխեմաներից (պրետոմանիդի համար անվտանգության և դոզավորման տվյալների բացակայության պատճառով): Ռեժիմը կարող է օգտագործվել նաև առանց ֆտորքինոլոնի (Bdq Lzd Cfz Dlm) կամ առանց կլոֆազիմինի (Bdq Lfx Lzd Dlm)՝ վերոնշյալ դեղերի նկատմամբ կայունության առկայության պարագայում: Ռեժիմը կիրառելի չէ կենտրոնական նյարդային համակարգի, ոսկրահոդային, գեներալիզացված և սերմնացրված տուբերկուլոզի դեպքում։

8)

Bdq Lzd Mfx Z

Bdq Lzd Lfx Cfz Z

Bdq Lzd Lfx Dlm Z

Կայունություն ռիֆամպիցինի նկատմամբ` ֆտորքինոլոնների նկատմամբ զգայունության պահպանման պարագայում

9

Ռեժիմները նախընտրելի է կիրառել այն պացիենտների համար, ովքեր նախկինում չեն ստացել բեդաքվիլին, դելամանիդ և լինեզոլիդ (սահմանված որպես > 1 ամսվա օգտագործում), իսկ հակառակ պարագայում, երբ առկա է զգայունության փորձի հուսալի արդյունքներ վերոնշյալ դեղերի նկատմամբ։ Ռեժիմները կիրառելի չեն կենտրոնական նյարդային համակարգի, ոսկրահոդային, գեներալիզացված և սերմնացրված տուբերկուլոզի դեպքում։ Bdq-Lzd-Mfx-Z-ի կիրառումը նախընտրելի է Bdq-Lzd-Lfx-Cfz-Z-ից, իսկ Bdq-Lzd-Lfx-Cfz-Z-ի կիրառումը՝ Bdq-Lzd-Lfx-Dlm-Z-ից:

9)

Bdq Pa Lzd

Կայունություն կամ անտանելիություն ռիֆամպիցինի և ֆտորքինոլոնների նկատմամբ

6

1. BPaL ռեժիմը կիրառելի է 14 և բարձր տարիքի պացիենտների շրջանում: Բուժման տևողությունը կարող է երկարացվել մինչև 9 ամիս, եթե պացիենտի խորխի ցանքսը մնում է դրական բուժման 4-6 ամիսների ընթացքում: Ռեժիմի կիրառման կարգավորումները սահմանված են Առողջապահության նախարարի 2023 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ 6287-Լ հրամանով հաստատված ուղեցույցով:

2. Ռեժիմը կիրառելի չէ կենտրոնական նյարդային համակարգի, ոսկրահոդային, գեներալիզացված և սերմնացրված տուբերկուլոզի դեպքում։

10)

Bdq Lzd Cfz Cs Dlm

Կայունություն կամ անտանելիություն ռիֆամպիցինի և ֆտորքինոլոնների նկատմամբ

18-20

Անհատական ռեժիմների տևողությունը կազմում է 15 ամիս խորխի ցանքսի փոխակերպումից հետո: Խորխի ցանքսի փոխակերպման ամսաթիվը առնվազն յոթ օր ընդմիջմամբ վերցված ցանքսի բացասական արդյունքներով խորխի նմուշներից առաջին նմուշի հավաքման ամսաթիվն է:

11)

Bdq Lzd Cfz Cs Dlm Imp Amx/Cl

Կայունություն ռիֆամպիցինի և ֆտորքինոլոնների նկատմամբ

18-20

Անհատական ռեժիմների տևողությունը կազմում է 15 ամիս խորխի ցանքսի փոխակերպումից հետո: Խորխի ցանքսի փոխակերպման ամսաթիվը առնվազն յոթ օր ընդմիջմամբ վերցված ցանքսի բացասական արդյունքներով խորխի նմուշներից առաջին նմուշի հավաքման ամսաթիվն է:

12)

Lfx Lzd Cfz Dlm Cs (Amk)

Կայունություն կամ անտանելիություն ռիֆամպիցինի նկատմամբ

18-20

Ցուցված է տուբերկուլոզային մենինգիտի դեպքում:

13)

HRELfx

Կայունություն Z-ի նկատմամբ

6

Նշանակվում է բոլոր արտաթոքային տուբերկուլոզի դեպքերում, բացառելով կորեկանման, նյարդային համակարգի և ոսկրա-հոդային տուբերկուլոզը:

14)

HRZLfx

Կայունություն E-ի նկատմամբ

6

Նշանակվում է բոլոր արտաթոքային տուբերկուլոզի դեպքերում, բացառելով կորեկանման, նյարդային համակարգի և ոսկրա-հոդային տուբերկուլոզը:

15)

RZELfx

Կայունություն H-ի նկատմամբ

6

Նշանակվում է բոլոր արտաթոքային տուբերկուլոզի դեպքերում, բացառելով կորեկանման, նյարդային համակարգի և ոսկրա-հոդային տուբերկուլոզը:

16)

Բոլոր ռեժիմները

_

_

Դեղազգայունության թեստերի արդյունքների բացակայության դեպքում, բուժման ռեժիմը որոշելիս կարելի է հիմք ընդունել ինդեքս-դեպքի վերաբերյալ տեղեկատվությունը: