ԵՎՐԱՍԻԱԿԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿՈԼԵԳԻԱՅԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՉԱՓԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՉԻ ՄԱՍԻՆ

ՉԱՓԱԳԻՏԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐԵՐԻ ԴԱՍԱԿԱՐԳՉԻ ՄԱՍԻՆ

«Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների և տեղեկատվական փոխգործակցության մասին» արձանագրության («Եվրասիական տնտեսական միության մասին» 2014 թվականի մայիսի 29-ի պայմանագրի թիվ 3 հավելված) 4-րդ և 7-րդ կետերին համապատասխան և ղեկավարվելով Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի 2015 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ 155 որոշմամբ հաստատված՝ «Եվրասիական տնտեսական միության նորմատիվ-տեղեկատվական տեղեկությունների միասնական համակարգի մասին» հիմնադրույթով՝ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիան որոշեց.

1. Հաստատել կից ներկայացվող՝ չափագիտական բնութագրերի դասակարգիչը (այսուհետ՝ դասակարգիչ):

2. Դասակարգիչը ներառել Եվրասիական տնտեսական միության նորմատիվ-տեղեկատվական տեղեկությունների միասնական համակարգի ռեսուրսների կազմում։

3. Սահմանել, որ՝

դասակարգիչը կիրառվում է սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվանից.

դասակարգչի ծածկագրային նշագրերի օգտագործումը պարտադիր է Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում տեխնիկական կարգավորման ոլորտի ընդհանուր գործընթացներն իրականացնելիս։

4. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում դրա պաշտոնական հրապարակման օրվանից 30 օրացուցային օրը լրանալուց հետո։

Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ`

Մ. Մյասնիկովիչ

ԴԱՍԱԿԱՐԳԻՉ

չափագիտական բնութագրերի

I. Մանրամասնեցված տեղեկություններ դասակարգչից

Չափագիտական բնութագրերի խմբի ծածկագիրը	Չափագիտական բնութագրերի տեսակի ծածկագիրը, խմբի անվանումը	Չափագիտական բնութագրի ծածկագիրը, տեսակի անվանումը	Չափագիտական բնութագրի անվանումը
01	Չափումների արդյունքը որոշող բնութագրերը
	0101	չափումների (արժեքների) տիրույթը
		0101010	մեծության արժեքների այն տիրույթը, որի մեջ վերարտադրվում է միավորը
		0101020	չափումների տիրույթը
		0101030	հավաստագրված (վկայագրված) արժեքների թույլատրելի տիրույթը
		0101040	ցուցմունքների միջակայքը
		0101050	ցուցմունքների նոմինալ տիրույթը (նոմինալ տիրույթ)
		0101060	ցուցմունքների նոմինալ միջակայքը (նոմինալ միջակայք)
		0101999	չափումների (արժեքների) այլ տիրույթներ
	0102	չափի արժեքը (ցուցմունքը)
		0102010	միանշանակ չափի
			արժեքը
		0102020	բազմանշանակ չափի արժեքը
		0102030	մեծության նոմինալ արժեքը (նոմինալ արժեք)
		0102040	մեծության այն նոմինալ արժեքը, որի դեպքում վերարտադրվում է միավորը
		0102050	ցուցմունքը
		0102060	ստանդարտ նմուշի հավաստագրված (վկայագրված) արժեքը
		0102070	չափանմուշով (էտալոնով) վերարտադրվող մեծության պայմանական իրական արժեքը (արժեքները)
		0102080	ֆոնային ցուցմունքը
		0102999	չափերի (ցուցմունքների) այլ արժեքներ
	0103	կերպափոխման ֆունկցիան
		0103010	չափողական կերպափոխիչի կերպափոխման ֆունկցիան
		0103020	չափման միջոցի կերպափոխման ֆունկցիան
		0103030	մուտքային մեծության միավորներից տարբերվող միավորներով աստիճանավորված սանդղակով չափման միջոցի կերպափոխման ֆունկցիան
		0103999	Կերպափոխման ֆունկցիայի այլ բնութագրեր
	0104	արդյունքները թվային ծածկագրի մեջ տրամադրելու համար նախատեսված չափման միջոցների բնութագրերը
		0104010	ելքային ծածկագրի տեսակը
		0104020	ծածկագրի կարգերի թիվը
		0104030	ծածկագրի նվազագույն կարգի միավորի արժեքը
		0104999	արդյունքները թվային ծածկագրի մեջ տրամադրելու համար նախատեսված չափ միջոցների այլ բնութագրեր
	0105	չափման միջոցի սանդղակի կամ բազմանշանակ չափի բնութագրերը
		0105010	չափման միջոցի սանդղակի բաժանքի կամ բազմանշանակ չափի արժեքը
		0105999	չափման միջոցի սանդղակի կամ բազմանշանակ չափի այլ բնութագրեր
	0199	չափումների արդյունքը որոշող այլ բնութագրեր
02	Սխալանքի բնութագրերը
	0201	սխալանքի ընդհանուր բնութագրերը
		0201010	այն սահմանները, որոնցում չափումների սխալանքը տրված հավանականությամբ է
		0201020	սխալանքի թույլատրելի արժեքը
		0201030	ոչ միատարրությունից սխալանքի բնութագրի թույլատրելի արժեքը
		0201040	թույլատրելի սխալանքի սահմանաչափերը
		0201050	միջին քառակուսային շեղումը (ստանդարտ շեղումը)
		0201060	ստանդարտ նմուշի հավաստագրված արժեքը սահմանելու եղանակից ստանդարտ շեղումը
		0201070	ոչ միատարրությունից սխալանքի ստանդարտ շեղումը
		0201080	ոչ կայունությունից սխալանքի ստանդարտ շեղումը
		0201999	սխալանքի այլ ընդհանուր բնութագրեր
	0202	սխալանքի համակարգային բաղկացուցչի բնութագրերը
		0202010	համակարգային սխալանքի սահմանները
		0202020	այն սահմանները, որոնցում չբացառված համակարգային բաղկացուցիչը տրված հավանականությամբ է
		0202030	համակարգային սխալանքի վստահելի սահմանները
		0202040	սխալանքի չբացառված համակարգային բաղկացուցչի վստահելի սահմանները
		0202050	սխալանքի համակարգային բաղկացուցչի արժեքը
		0202060	սխալանքի համակարգային բաղկացուցչի մաթեմատիկական ակնկալիքը
		0202070	սխալանքի համակարգային բաղկացուցչի միջին քառակուսային շեղումը
		0202080	չբացառված համակարգային բաղկացուցչի միջին քառակուսային շեղումը
		0202999	սխալանքի համակարգային բաղկացուցչի այլ բնութագրեր
	0203	սխալանքի պատահական բաղկացուցչի բնութագրերը
		0203010	սխալանքի պատահական բաղկացուցչի մասի վստահելի սահմանները
		0203020	նորմալացված ինքնակոռելացիոն ֆունկցիայի կոռելացիայի միջակայքը
		0203030	միջին քառակուսային շեղման առավելագույն հնարավոր արժեքը
		0203040	նորմալացված ինքնակոռելացիոն ֆունկցիան
		0203050	չափումների արդյունքի միջին քառակուսային շեղումը
		0203060	սխալանքի պատահական բաղկացուցչի միջին քառակուսային շեղումը
		0203070	սխալանքի պատահական բաղկացուցչի սպեկտրալ խտության ֆունկցիան
		0203080	հիստերեզիսից սխալանքի պատահական բաղկացուցչի բնութագիրը
		0203999	սխալանքի պատահական բաղկացուցչի այլ բնութագրեր
	0204	հանրագումարային սխալանքի բնութագրերը
		0204010	չափումների հանրագումարային սխալանքի սահմանները
		0204020	հանրագումարային սխալանքի վստահելի սահմանները
		0204030	հանրագումարային միջին քառակուսային շեղումը
		0204999	հանրագումարային սխալանքի այլ բնութագրեր
	0299	սխալանքի այլ բնութագրեր
		0299010	չափման միջոցի բացարձակ սխալանքը
		0299011	բացարձակ սխալանքի սահմանները
		0299020	չափման միջոցի դինամիկ սխալանքը
		0299030	չափման միջոցի լրացուցիչ սխալանքը
		0299040	գործիքային շեղումը
		0299050	սխալանքի նորման
		0299060	չափման միջոցի հիմնական սխալանքը
		0299070	չափման միջոցի հարաբերական սխալանքը
		0299071	հարաբերական սխալանքի սահմանները
		0299080	հսկիչ կետում սխալանքը
		0299090	զրոյի սխալանքը
		0299100	չափի սխալանքը
		0299110	չափման միջոցի ներկայացված սխալանքը
		0299120	չափումների սխալանքի վերագրված բնութագրերը
		0299130	չափման միջոցի ստատիկ սխալանքը
		0299140	չափման միջոցների սխալանքի ստատիկ բնութագրերը (հավանական բնութագրերի գնահատականները)
		0299150	սխալանքի համակարգային և պատահական բաղկացուցիչների հավանական արժեքների բաշխման խտությունները կամ ֆունկցիաները
		0299160	չափման միջոցների սխալանքի բնութագիրը՝ սխալանքի արժեքը
		0299170	ազդող մեծության միջակայքում չափման միջոցների սխալանքի բնութագիրը՝ սխալանքի արժեքը
		0299999	սխալանքի այլ բնութագրեր
03	Անորոշության բնութագրերը
	0301	ստանդարտ անորոշության բնութագրերը
		0301010	չափումների հարաբերական ստանդարտ անորոշությունը
		0301020	ստանդարտ նմուշի հավաստագրված արժեքը սահմանելու եղանակից ստանդարտ անորոշությունը
		0301030	ոչ միատարրությունից ստանդարտ անորոշությունը
		0301040	ոչ կայունությունից ստանդարտ անորոշությունը
		0301050	ըստ A տիպի գնահատվող ստանդարտ անորոշությունը
		0301060	ըստ B տիպի գնահատվող ստանդարտ անորոշությունը
		0301999	ստանդարտ անորոշության բնութագրեր
	0302	հանրագումարային ստանդարտ անորոշության բնութագրերը
		0302010	հանրագումարային ստանդարտ անորոշությունը
		0302020	ըստ A տիպի գնահատվող հանրագումարային ստանդարտ անորոշությունը
		0302030	ըստ B տիպի գնահատվող հանրագումարային ստանդարտ անորոշությունը
		0302999	հանրագումարային ստանդարտ անորոշության այլ բնութագրեր
	0303	ընդլայնված անորոշության բնութագրերը
		0303010	ընդլայնված անորոշության թույլատրելի արժեքների սահմանները
		0303020	ընդլայնված անորոշությունը
		0303030	վստահության P մակարդակի համար ընդլայնված անորոշությունը
		0303999	ընդլայնված անորոշության այլ բնութագրեր
	0399	անորոշության այլ բնութագրեր
		0399010	դեֆինիցիալ անորոշությունը
		0399020	չափումների թույլատրելի անորոշությունը
		0399030	գործիքային անորոշությունը
		0399040	զրոյի չափումների անորոշությունը
		0399050	չափումների վերագրված անորոշությունը
		0399050	նպատակային անորոշությունը
		0399999	անորոշության այլ բնութագրեր
04	Ճշգրտության այլ բնութագրեր
	0401	սխալանքի և (կամ) անորոշության բնութագրերի կազմի մեջ չսահմանված ճշգրտության բնութագրերը
		0401010	ճշգրտության դասը
		0401020	Չափանմուշի ոչ կայունությունը՝ տարվա ընթացքում
		0401999	ճշգրտության այլ բնութագրեր
05	Զգայունության բնութագրերը
	0501	ազդող մեծությունների նկատմամբ զգայունությունը
		0501010	բացարձակ զգայունությունը
		0501020	ոչ զգայունության գոտին
		0501030	որոշված սահմաններում ազդող մեծությունների փոփոխություններից առաջացող՝ չափման միջոցների չափագիտական բնութագրերի արժեքների փոփոխությունները
		0501040	հարաբերական զգայունությունը
		0501050	զգայունության շեմը
		0501060	ազդեցության ֆունկցիաները
		0501999	զգայունության այլ բնութագրեր
06	Դինամիկ չափագիտական հատկությունների բնութագրերը
	0601	ամբողջական դինամիկ բնութագրերը
		0601010	ամպլիտուդա-փուլային բնութագիրը
		0601020	ամպլիտուդա-հաճախական բնութագիրը
		0601030	իմպուլսային անցումային բնութագիրը
		0601040	փոխանցման ֆունկցիան
		0601050	անցումային բնութագիրը
		0601060	ամպլիտուդա-հաճախական և փուլային-հաճախական բնութագրերի համակցությունը
		0601999	ամբողջական դինամիկ այլ բնութագրեր
	0602	մասնակի դինամիկ բնութագրերը
		0602010	ռեակցիայի ժամանակը
		0602020	ռեզոնանսային հաճախականության վրա ամպլիտուդա-հաճախական բնութագրի արժեքը
		0602030	սեփական ռեզոնանսային շրջանաձև հաճախականության արժեքը
		0602040	տատանամարման գործակիցը
		0602050	չափումների առավելագույն հաճախականությունը (արագությունը)
		0602060	հաշվանքի թվագրման սխալանքը
		0602070	ժամանակի հաստատունը
		0602999	մասնակի դինամիկ այլ բնութագրեր
	0603	ռեակցիայի ժամանակի առանձին բաղկացուցիչները կամ հաշվանքի թվագրման սխալանքները
		0603010	արդյունքի տրման ուշացման ժամանակը
		0603020	գործարկման ուշացման ժամանակը
		0603030	սպասման ժամանակը
		0603040	կերպափոխման ժամանակը
		0603999	ռեակցիայի ժամանակի այլ բաղկացուցիչներ կամ հաշվանքի թվագրման սխալանքներ
	0604	դինամիկ բնութագրերը՝ հաշվի առնելով այն միջերեսով նախատեսված ծառայողական գործառնությունների կատարման ժամանակը, որով իրականացված են չափումների այդ միջոցների՝ տեղեկատվության փոխանակման սարքվածքները
	0699	դինամիկ այլ բնութագրեր
99	Չափագիտական այլ բնութագրեր
	9901	չափման միջոցների բնութագրերը, որոնք արտացոլում են չափումների սխալանքի գործիքային բաղկացուցչի վրա ազդելու դրանց ունակությունը
		9901010	գծային չափողական կերպափոխիչի մուտքային իմպեդանսը
		9901020	գծային չափողական կերպափոխիչի ելքային իմպեդանսը
		9901999	այլ բնութագրեր, որոնք արտացոլում են սխալանքի գործիքային բաղկացուցչի վրա ազդելու ունակությունը
	9999	չափման միջոցների այլ բնութագրեր
		9999010	ազդող մեծությունից առաջացող փոփոխակումը
		9999020	վերարտադրելիությունը
		9999030	արձագանքի ժամանակը (ցատկաձև ազդեցության դեպքում)
		9999040	ընտրողականությունը
		9999050	գործիքային դրեյֆը
		9999060	գծայնությունը
		9999070	չափման միջոցի ելքային ազդանշանի ոչ ինֆորմատիվ պարամետրերը
		9999080	կրկնելիությունը
		9999090	արձագանքման շեմը
		9999100	հայտնաբերման սահմանաչափը
		9999110	լուծաչափը
		9999120	լուծունակությունը
		9999130	դրեյֆի արագությունը
		9999140	շեղումը
		9999150	կայունությունը
		9999160	միատարրության բնութագիրը
		9999999	չափագիտական այլ բնութագրեր

II. Դասակարգչի անձնագիրը

համարը՝ ը/կ	Տարրի նշագիրը	Նկարագրությունը
1	2	3
1	Ծածկագիրը	-
2	Տեսակը	2՝դասակարգիչ
3	Անվանումը	չափագիտական բնութագրերի դասակարգիչը
4	Հապավումը	ՉԲԴ
5	Նշագիրը	ՄԴ 066 - 2021 (խմբ. 1)
6	Տեղեկագրքի (դասակարգչի) ընդունման (հաստատման) մասին ակտի վավերապայմանները	Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի 20 թվականի թիվ որոշում
7	Տեղեկագիրքը (դասակարգիչը) գործողության մեջ դնելու (կիրառումն սկսելու) ամսաթիվը	Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի 20 թվականի թիվ որոշումն ուժի մեջ մտնելու օրվանից
8	Տեղեկագրքի (դասակարգչի) կիրառումը դադարեցնելու մասին ակտի վավերապայմանները	-
9	Տեղեկագրքի (դասակարգչի) կիրառումն ավարտելու ամսաթիվը	-
10	Օպերատորը (օպերատորները)	Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողով
11	Նշանակությունը	նախատեսված է մեծությունների միավորների չափանմուշների, ստանդարտ նմուշների, չափման միջոցների և չափումների մեթոդիկաների (մեթոդների) չափագիտական բնութագրերի դասակարգման և ծածկագրման համար
12	Անոտացիան (կիրառության ոլորտը)	օգտագործվում է Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում տեղեկատվական փոխգործակցությունն իրագործելիս կիրառվող էլեկտրոնային փաստաթղթերի (տեղեկությունների) ձևավորման ժամանակ
13	Առանցքային բառերը	չափագիտական բնութագիր, մեծությունների միավորների չափանմուշ, ստանդարտ նմուշ, չափման միջոց, չափումների կատարման մեթոդիկա, չափումների մեթոդ (մեթոդիկա)
14	Ոլորտը, որտեղ իրականացվում են Եվրասիական տնտեսական միության մարմինների լիազորությունները	տեխնիկական կարգավորումը
15	Միջազգային (միջպետական, տարածաշրջանային) դասակարգման կիրառումը	2՝ դասակարգիչը չունի միջազգային (միջպետական, տարածաշրջանային) անալոգներ
16	Եվրասիական տնտեսական միության անդամ պետությունների պետական տեղեկագրքերի (դասակարգիչների) առկայությունը	2՝ Եվրասիական տնտեսական միության անդամ պետություններում դասակարգիչը չունի անալոգներ
17	Համակարգման (դասակարգման) մեթոդը	2՝ ստորակարգային, դասակարգման աստիճանների (մակարդակների) 2 թիվ՝ հավելվածով սահմանված կարգին համապատասխան
18	Վարման մեթոդիկան	1՝ վարման կենտրոնացված ընթացակարգ, դասակարգչի վարումն իրականացվում է էլեկտրոնային ձևով՝ հավելվածով սահմանված կարգին համապատասխան
19	Կառուցվածքը	դասակարգչի կառուցվածքի մասին տեղեկատվությունը (դաշտերի կազմը, դրանց արժեքների տիրույթները և ձևավորման կանոնները) նշված է սույն փաստաթղթի III բաժնում
20	Տվյալների գաղտնիության աստիճանը	դասակարգչի տեղեկությունները դասվում են բաց հասանելիությամբ տեղեկատվության շարքին
21	Վերանայման սահմանված պարբերականությունը	-
22	Փոփոխությունները	-
23	Տեղեկագրքից (դասակարգչից) մանրամասնեցված տեղեկություններին կատարված հղումը	դասակարգչից մանրամասնեցված տեղեկությունները ներկայացված են սույն փաստաթղթի I բաժնում
24	Տեղեկագրքից (դասակարգչից) տեղեկությունները ներկայացնելու եղանակը	Եվրասիական տնտեսական միության տեղեկատվական պորտալում հրապարակելը

III. Դասակարգչի կառուցվածքի նկարագրությունը

1. Սույն բաժնով սահմանվում են դասակարգչի կառուցվածքը և վավերապայմանների կազմը, այդ թվում՝ վավերապայմանների արժեքների տիրույթները և դրանց ձևավորման կանոնները։

2. Դասակարգչի կառուցվածքը և վավերապայմանների կազմը բերված են աղյուսակում, որտեղ ձևավորվում են հետևյալ դաշտերը (սյունակները)՝

«վավերապայմանի անվանում»՝ վավերապայմանի հերթական համարը և ընդունված կամ պաշտոնական բառային նշագիրը.

«վավերապայմանի արժեքի տիրույթ»՝ տարրի իմաստը (իմաստաբանությունը) պարզաբանող տեքստը.

«վավերապայմանի արժեքի ձևավորման կանոններ»՝ տարրի նշանակությունը հստակեցնող և դրա ձևավորման (լրացման) կանոնները սահմանող տեքստը կամ տարրի հնարավոր արժեքների բառային նկարագրությունը.

«բազմ.»՝ վավերապայմանի բազմաքանակություն (վավերապայմանի պարտադիր (կամընտրական) լինելը և դրա հնարավոր կրկնությունների քանակը):

3. Փոխանցվող տվյալների վավերապայմանների բազմաքանակությունը նշելու համար օգտագործվում են հետևյալ նշագրերը՝

1՝ վավերապայմանը պարտադիր է, կրկնություններ չեն թույլատրվում.

n՝ վավերապայմանը պարտադիր է, պետք է կրկնվի n անգամ (n > 1).

1..*՝ վավերապայմանը պարտադիր է, կարող է կրկնվել առանց սահմանափակումների.

n..*՝ վավերապայմանը պարտադիր է, պետք է կրկնվի ոչ պակաս, քան n անգամ (n> 1).

կամ ՝ վավերապայմանը պարտադիր է, պետք է կրկնվի ոչ պակաս, քան n անգամ, և ոչ ավելի, քան m անգամ (n > 1, m > n).

0. .1՝ վավերապայմանը կամընտրական է, կրկնություններ չեն թույլատրվում.

0..*՝ վավերապայմանը կամընտրական է, կարող է կրկնվել առանց սահմանափակումների.

0..m՝ վավերապայմանը կամընտրական է, կարող է կրկնվել ոչ ավելի, քան m անգամ (m > 1)։

Աղյուսակ

Դասակարգչի կառուցվածքը և վավերապայմանների կազմը

Վավերապայմանի անվանումը						Վավերապայմանի արժեքի տիրույթը	Վավերապայմանի արժեքի ձևավորման կանոնները	Բազմ.
1. Չափագիտական բնութագրերի խմբի մասին տեղեկությունները						որոշվում է ներդրված վավերապայմանների արժեքների տիրույթներով	որոշվում են ներդրված վավերապայմանների ձևավորման կանոններով	1..*
	1.1. Չափագիտական բնութագրերի խմբի ծածկագիրը					պայմանանշանների նորմալացված տողը: Ձևանմուշը՝ \d {2}	ծածկագրային նշագիրը ձևավորվում է ծածկագրման հաջորդական մեթոդի օգտագործմամբ	1
	1.2. Չափագիտական բնութագրերի խմբի անվանումը					պայմանանշանների տողը: Նվազագույն երկարությունը՝ 1 Առավելագույն երկարությունը՝ 1000	անվանումը ձևավորվում է ռուսերենով կազմված տեքստի տեսքով	1
	1.3. Չափագիտական բնութագրերի տեսակի մասին տեղեկությունները					որոշվում է ներդրված վավերապայմանների արժեքների տիրույթներով	որոշվում են ներդրված վավերապայմանների ձևավորման կանոններով	1..*
		1.3.1. Չափագիտական բնութագրերի տեսակի ծածկագիրը				պայմանանշանների նորմալացված տողը: Ձևանմուշը՝ \d {4}	ծածկագրային նշագիրը ձևավորվում է ծածկագրման հաջորդական մեթոդի օգտագործմամբ	1
		1.3.2. Չափագիտական բնութագրերի տեսակի անվանումը				պայմանանշանների տողը: Նվազագույն երկարությունը՝ 1 Առավելագույն երկարությունը՝ 1000	անվանումը ձևավորվում է ռուսերենով կազմված տեքստի տեսքով	1
		1.3.3. Չափագիտական բնութագրի մասին տեղեկությունները				որոշվում է ներդրված վավերապայմանների արժեքների տիրույթներով	որոշվում են ներդրված վավերապայմանների ձևավորման կանոններով	1..*
			1.3.3.1. Չափագիտական բնութագրի ծածկագիրը			պայմանանշանների նորմալացված տողը: Ձևանմուշը՝ \d {7}	ծածկագրային նշագիրը ձևավորվում է ծածկագրման հաջորդական մեթոդի օգտագործմամբ	1
			1.3.3.2. Չափագիտական բնութագրի անվանումը			պայմանանշանների տողը: Նվազագույն երկարությունը՝ 1 Առավելագույն երկարությունը՝ 1000	անվանումը ձևավորվում է ռուսերենով կազմված տեքստի տեսքով	1
			1.3.3.3. Տեղեկագրքի (դասակարգչի) գրառման մասին տեղեկությունները			որոշվում է ներդրված վավերապայմանների արժեքների տիրույթներով	որոշվում են ներդրված վավերապայմանների ձևավորման կանոններով	1
				*.1. Գործողության մեկնարկի ամսաթիվը		ամսաթվի նշագիրը՝ ԳՕՍՏ ԻՍՕ 8601-2001-ին համապատասխան՝ YYYY-MM-DD ձևաչափով	համապատասխանում է Եվրասիական տնտեսական միության մարմնի ակտում նշված՝ գործողության մեկնարկի ամսաթվին	1
				*.2. Տեղեկագրքի (դասակարգչի) գրառման գործողության մեկնարկը կանոնակարգող ակտի մասին տեղեկությունները		որոշվում է ներդրված վավերապայմանների արժեքների տիրույթներով	որոշվում են ներդրված վավերապայմանների ձևավորման կանոններով	1
					*.2.1. Ակտի տեսակը	պայմանանշանների նորմալացված տողը: Ձևանմուշը՝ \d {5}	ակտի ծածկագրային նշագիրը՝ միջազգային իրավունքի նորմատիվ իրավական ակտերի տեսակների դասակարգչին համապատասխան	1
					*.2.2. Ակտի համարը	պայմանանշանների տողը: Նվազագույն երկարությունը՝ 1 Առավելագույն երկարությունը՝ 50	համապատասխանում է Եվրասիական տնտեսական միության մարմնի ակտի համարին	1
					*.2.3. Ակտի ամսաթիվը	ամսաթվի նշագիրը՝ ԳՕՍՏ ԻՍՕ 8601-2001-ին համապատասխան՝ YYYY-MM-DD ձևաչափով	համապատասխանում է Եվրասիական տնտեսական միության մարմնի ակտի ընդունման ամսաթվին	1
				*.3. Գործողության ավարտի ամսաթիվը		ամսաթվի նշագիրը՝ ԳՕՍՏ ԻՍՕ 8601-2001-ին համապատասխան՝ YYYY-MM-DD ձևաչափով	համապատասխանում է Եվրասիական տնտեսական միության մարմնի ակտում նշված՝ գործողության մեկնարկի ամսաթվին	0..1
				*.4. Տեղեկագրքի (դասակարգչի) գրառման գործողության ավարտը կանոնակարգող ակտի մասին տեղեկությունները		որոշվում է ներդրված վավերապայմանների արժեքների տիրույթներով	որոշվում են ներդրված վավերապայմանների ձևավորման կանոններով	0..1
					*.4.1. Ակտի տեսակը	պայմանանշանների նորմալացված տողը: Ձևանմուշը՝ \d{5}	ակտի ծածկագրային նշագիրը՝ միջազգային իրավունքի նորմատիվ իրավական ակտերի տեսակների դասակարգչին համապատասխան	1
					*.4.2. Ակտի համարը	պայմանանշանների տողը: Նվազագույն երկարությունը՝ 1 Առավելագույն երկարությունը՝ 50	համապատասխանում է Եվրասիական տնտեսական միության մարմնի ակտի համարին	1
					*.4.3. Ակտի ամսաթիվը	ամսաթվի նշագիրը՝ ԳՕՍՏ ԻՍՕ 8601-2001-ին համապատասխան՝ YYYY-MM-DD ձևաչափով	համապատասխանում է Եվրասիական տնտեսական միության մարմնի ակտի ընդունման ամսաթվին	1

ՀԱՎԵԼՎԱԾ չափագիտական բնութագրերի դասակարգչի

ԿԱՐԳ

չափագիտական բնութագրերի դասակարգչի վարման

I. Ընդհանուր դրույթները

1. Սույն կարգը մշակվել է Եվրասիական տնտեսական միության (այսուհետ՝ Միություն) իրավունքի կազմում ընդգրկվող հետևյալ ակտերին համապատասխան՝

«Եվրասիական տնտեսական միության մասին» 2014 թվականի մայիսի 29-ի պայմանագիր (այսուհետ՝ «Միության մասին» պայմանագիր).

Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի 2015 թվականի նոյեմբերի 17-ի «Եվրասիական տնտեսական միության նորմատիվ-տեղեկատվական տեղեկությունների միասնական համակարգի մասին» թիվ 155 որոշում.

Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի 2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ի «Եվրասիական տնտեսական միության նորմատիվ-տեղեկատվական տեղեկությունների միասնական համակարգի ռեսուրսների կազմի մեջ մտնող տեղեկագրքերի և դասակարգիչների մշակման, վարման ու կիրառման մեթոդաբանությունը հաստատելու մասին» (այսուհետ՝ Մեթոդաբանություն) թիվ 121 որոշում։

II. Կիրառության ոլորտը

2. Սույն կարգով սահմանվում են չափագիտական բնութագրերի դասակարգչի (այսուհետ՝ դասակարգիչ) ձևավորման, վարման ու կիրառման կանոնները։

3. Սույն կարգը կիրառվում է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի (այսուհետ՝ Հանձնաժողով) կողմից՝ դասակարգիչը ձևավորելու և վարելու դեպքում, ինչպես նաև չափումների միասնականության ապահովման ոլորտում լիազորություններով օժտված՝ Միության անդամ պետությունների լիազորված մարմինների (այսուհետ՝ անդամ պետությունների լիազորված մարմիններ) կողմից՝ իրենց գործունեության մեջ դասակարգչից տեղեկություններ օգտագործելու և վարելու դեպքում։

III. Հիմնական հասկացությունները

4. Սույն կարգի նպատակներով «չափագիտական բնութագիր» հասկացության ներքո հասկացվում է չափումների արդյունքի վրա ազդող բնութագիրը։

Սույն կարգում գործածվող մյուս հասկացությունները կիրառվում են «Միության մասին» պայմանագրով և Միության մարմինների՝ Միության նորմատիվ-տեղեկատվական տեղեկությունների միասնական համակարգի ձևավորման և զարգացման հարցերին առնչվող ակտերով սահմանված իմաստներով:

IV. Դասակարգչի վարման սկզբունքները

5. Դասակարգչի ձևավորումն ու վարումն իրականացվում են մեծությունների միավորների չափանմուշների, ստանդարտ նմուշների, չափման միջոցների և չափումների մեթոդների (մեթոդիկաների) չափագիտական բնութագրերի մասին տեղեկությունների համակարգման (դասակարգման) և ծածկագրման նպատակներով։

6. Համակարգման (դասակարգման) օբյեկտներ են մեծությունների միավորների չափանմուշների ստանդարտ նմուշների, չափման միջոցների և չափումների մեթոդների (մեթոդիկաների) չափագիտական բնութագրերը։

7. Դասակարգչի օպերատորը Հանձնաժողովն է, որն իրականացնում է դասակարգչի ձևավորումն ու վարումը։

8. Համակարգման (դասակարգման) օբյեկտների համակարգման (դասակարգման) նպատակով կիրառվում է դասակարգման աստիճանների (մակարդակների) 2 թիվն ունեցող դասակարգման ստորակարգային մեթոդը։

9. Համակարգման (դասակարգման) առաջին մակարդակում համակարգման (դասակարգման) օբյեկտները բաշխված են ըստ չափագիտական բնութագրերի հետևյալ այն խմբերի, որոնք առանձնացված են ԳՕՍՏ 8.009-84 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ (ՉՊՀ)։ Չափման միջոցների նորմավորվող չափագիտական բնութագրեր» միջպետական ստանդարտի շրջանակներում՝ չափման միջոցների չափագիտական բնութագրերի անվանացանկով սահմանված բնութագրերի խմբերին համապատասխան՝

Չափումների արդյունքը որոշող բնութագրերը․

սխալանքի բնութագրերը․

անորոշության բնութագրերը․

ճշգրտության այլ բնութագրեր․

զգայունության բնութագրերը․

դինամիկ չափագիտական հատկությունների բնութագրերը․

չափագիտական այլ բնութագրեր։

10. Համակարգման (դասակարգման) երկրորդ մակարդակում համակարգման (դասակարգման) օբյեկտները բաշխվում են ըստ չափագիտական բնութագրերի այն հիմնական տեսակների, որոնք յուրաքանչյուր խմբի կազմում սահմանված են աղյուսակին համապատասխան։

Դասակարգչի դասակարգման խմբավորումների ցանկը, դրանց ծածկագրերը և անվանումը

11. Չափագիտական բնութագրերը դասակարգվում են ըստ չափագիտական բնութագրերի խմբերի ու հիմնական տեսակների և ներկայացվում են դասակարգչի մեջ առանձին դիրքի տեսքով։

12. Չափագիտական բնութագրերի յուրաքանչյուր տեսակի կազմի մեջ չափագիտական բնութագրերը համակարգվում են այբբենական կարգով։ Ընդ որում, եթե մեկ չափագիտական բնութագիրը հստակեցնում (ընդլայնում) է մյուս չափագիտական բնութագիրը, թույլատրվում է դասակարգչի այդ դիրքերը տեղակայել հաջորդաբար։

13. Չափագիտական բնութագրերի խմբերի ծածկագրման համար օգտագործվում է 2-պայմանանշանային ծածկագիր, որը բաղկացած է արաբական թվերից, և անհրաժեշտության դեպքում, համալրվում է «առաջնորդող» (սկզբի) զրոյով։

14. Չափագիտական բնութագրերի տեսակները ծածկագրվում են հաջորդական մեթոդով՝ արաբական թվերից բաղկացած 4-պայմանանիշ ծածկագրի օգտագործմամբ։ Չափագիտական բնութագրերի տեսակի ծածկագիրը ձևավորվում է չափագիտական բնութագրի խմբի ծածկագրին 2 կարգ ավելացնելու միջոցով, ընդ որում, չափագիտական բնութագրերի յուրաքանչյուր տեսակի տրվում է երկնիշ հերթական համար (1-ից սկսած)՝ անհրաժեշտության դեպքում՝ «առաջնորդող» (սկզբի) զրոյով։

15. Ծածկագիրն ունի XXYYZZZ ձևաչափը, որտեղ՝

XX-ը՝ չափագիտական բնութագրերի խմբի ծածկագիրն է,

XXYY-ն՝ չափագիտական բնութագրերի տեսակի ծածկագիրը,

ZZZ-ն չափագիտական բնութագրերի որոշակի տեսակի շրջանակներում չափագիտական բնութագրի հերթական համարն է, անհրաժեշտության դեպքում՝ «առաջնորդող» (սկզբի) զրոների ավելացմամբ։

16. Ծածկագրերի կրկնակի օգտագործումը, այդ թվում՝ դասակարգչից առանձին դիրքեր հանելուց հետո, չի թույլատրվում։

17. Դասակարգչից մանրամասնեցված տեղեկությունների մեջ փոփոխությունները կատարվում են անդամ պետությունների լիազորված մարմինների հարցման հիման վրա՝ «Չափումների միասնականության ապահովման ոլորտում համաձայնեցված քաղաքականություն անցկացնելու մասին» արձանագրության («Միության մասին» պայմանագրի թիվ 10 հավելված) 8-րդ կետին և սույն կարգի V բաժնին համապատասխան։

V. Դասակարգչի վարումը

18. Հանձնաժողովի կամ անդամ պետությունների լիազորված մարմինների կողմից, ըստ անհրաժեշտության, անցկացվում է չափումների միասնականության ապահովման ոլորտում այն միջազգային, միջպետական և ազգային ստանդարտների ու հանձնարարականների դրույթների վերլուծություն, որոնց ցանկը ներկայացված է սույն կարգի հավելվածում, դասակարգման նոր օբյեկտներ հայտնաբերելու համար՝ դրանց մասին տեղեկությունները դասակարգչի մեջ ներառելու նպատակով (այդ ստանդարտների կամ հանձնարարականների տեղեկությունների մեջ փոփոխությունների կատարման դեպքում կամ չափման միասնականության ապահովման ոլորտում նոր ստանդարտների կամ հանձնարարականների ընդունման դեպքում, ինչպես նաև անդամ պետությունների լիազորված մարմինների կողմից սահմանված այլ դեպքերում)։

19. Եթե անդամ պետության լիազորված մարմինը դասակարգչից մանրամասնեցված տեղեկությունների մեջ փոփոխությունների կատարման անհրաժեշտություն է հայտնաբերում, ապա անդամ պետության լիազորված մարմինը ձևակերպում է դասակարգչի մեջ ընդգրկելու համար առաջարկվող փոփոխությունների ցանկ ներառող հայտ (այսուհետ՝ հայտ), ինչպես նաև՝ այդ փոփոխությունների հիմնավորում, և դա ուղարկում է դասակարգչի օպերատորին։

20. Եթե դասակարգչի օպերատորը դասակարգչից մանրամասնեցված տեղեկությունների մեջ փոփոխությունների կատարման անհրաժեշտություն է հայտնաբերում, ապա նոր դիրքերի ավելացման կամ դասակարգչից տեղեկությունների մեջ փոփոխությունների կատարման հայտը ձևակերպում է Հանձնաժողովը։

21. Ստացված հայտերը հաշվի առնելով՝ Հանձնաժողովն ապահովում է դասակարգչից մանրամասնեցված տեղեկությունների փոփոխությունների նախագծի (այսուհետ՝ փոփոխությունների նախագիծ) նախապատրաստումը՝ Մեթոդաբանության թիվ 3 հավելվածով նախատեսված ձևին համապատասխան, ինչպես նաև՝ անդամ պետությունների լիազորված մարմինների կողմից փոփոխությունների նախագծի ուսումնասիրումը, այդ թվում՝ այն աշխատանքների համակարգման հարցերով աշխատանքային խմբի նիստի շրջանակներում, որոնք կապված են Միության նորմատիվ-տեղեկատվական տեղեկությունների միասնական համակարգի ռեսուրսների կազմի մեջ մտնող տեղեկագրքերի և դասակարգիչների ստեղծման ու վարման հետ։

22. Դասակարգչի մեջ փոփոխությունների կատարման նպատակահարմարությունը գնահատելու նպատակով անդամ պետությունների լիազորված մարմինների և Հանձնաժողովի կողմից փոփոխությունների նախագծի հետագա ուսումնասիրումն իրականացվում է Մեթոդաբանության 86-րդ կետին համապատասխան։

23. Սույն կարգի 21-րդ և 22-րդ կետերով նախատեսված միջոցառումների կատարման արդյունքը Միության տեղեկատվական պորտալում հրապարակված արդիականացված դասակարգիչն է կամ դասակարգչի մեջ փոփոխությունների կատարման ոչ նպատակահարմար լինելու մասին եզրակացությունը։

ՀԱՎԵԼՎԱԾ չափագիտական բնութագրերի դասակարգչի վարման կարգի

ՑԱՆԿ

Չափումների միասնականության ապահովման ոլորտում միջազգային, միջպետական և ազգային ստանդարտների ու հանձնարարականների, որոնք առաջարկվում է հաշվի առնել չափագիտական բնութագրերի դասակարգիչը վարելու ժամանակ

Չափագիտության միջազգային բառարան (International Vocabulary of Metrology-Basic and General Concepts and Associated Terms, VIM).

օրենսդրական չափագիտության միջազգային կազմակերպության փաստաթուղթ D8 «Չափանմուշներ․ Ընտրություն, ճանաչում, կիրառում, պահպանում և փաստաթղթեր» (OIML D8 «Measurement standards. Choice, recognition, use, conservation and documentation»).

ISO 10012:2003 ստանդարտ «Չափումների կառավարման համակարգեր․ Չափումների գործընթացներին և չափիչ սարքավորումներին ներկայացվող պահանջները» (ISO 10012:2003 Measurement management systems - Requirements for measurement process and measuring equipment).

ԳՕՍՏ 8.009-84 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ (ՉՊՀ). Չափումների միջոցների նորմավորվող չափագիտական բնութագրեր»․

ԳՕՍՏ 8.010-2013 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ (ՉՊՀ). Չափումների կատարման մեթոդիկաներ․ Հիմնական դրույթներ»․

ԳՕՍՏ 8.315-2019 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ (ՉՊՀ). Նյութերի կազմի և հատկությունների ստանդարտ նմուշներ․ Հիմնական դրույթներ»․

ԳՕՍՏ 8.381-2009 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ (ՉՊՀ)․ Չափանմուշներ․ Ճշգրտությունն արտահայտելու եղանակներ»․

ՄՊՀ 29-2013 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ․ Չափագիտություն․ Հիմնական եզրույթներ և սահմանումներ»․

ՄՊՀ 53-2002 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ․ Ստանդարտ նմուշներ․ Չափագիտական բնութագրերի գնահատում՝ չափումների չափանմուշների և նմուշային միջոցների օգտագործմամբ»․

ՉՄ 1317-2004 «Չափումների միասնականության ապահովման պետական համակարգ․ Չափումների սխալանքի արդյունքներ և բնութագրեր․ Ներկայացման ձևեր․ Օգտագործման եղանակները՝ արտադրանքի նմուշների փորձարկումների և դրանց պարամետրերի հսկողության ժամանակ»։